Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Lage Herenweg 6
Marrum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Lage Herenweg 6, 9073 GB Marrum (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Marrum
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32502, 5.80203
- Monument number
- 507148
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het WOONHUIS van de timmerman-aannemer J. Mellema is door hemzelf ontworpen en uitgevoerd in gewapend beton. Het huis is boven het balkon gedateerd: ANNO 1911. De lineaire ornamentiek en typografie van het dateringsopschrift van het woonhuis, vertonen verwantschap aan de Art Nouveau. Mellema is enige tijd geëmigreerd geweest naar de Verenigde Staten, waar hij werkzaam was in de bouw en kennismaakte met het bouwen in beton. Na zijn terugkeer naar Marrum, om het bedrijf van zijn vader voort te zetten, bouwde hij twee huizen volgens de in Florida geleerde principes. Het eerste woonhuis was voor hemzelf op het bedrijfsterrein; het tweede woonhuis uit 1912, aan de Lage Herenweg 60, was voor de notaris. Van de beide panden is het woonhuis van Mellema zelf structureel het minst gewijzigd; de tamelijk recent aangebouwde schuur valt buiten de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Het woonhuis heeft een tamelijk vierkante plattegrond met een contemporaine aankapping aan de achterzijde. Het pand bestaat uit twee bouwlagen onder een plat dak; de aankapping van de eerste bouwlaag is onder lessenaarsdak. Op de dakrand staat een betonnen balustrade tussen enkele eenvoudig versierde penanten. Het gehele pand is opgetrokken in gewapend beton met een afwerking bestaande uit een overschilderde dunne bepleistering. De openingen in de gevelwanden zijn per bouwlaag onderscheiden: op de eerste bouwlaag zijn vrijwel alle openingen onder een rechte imitatie-latei en op de tweede bouwlaag onder een getoogde imitatie-wenkbrauwboog. De ramen zijn nagenoeg alle schuifvensters. De voorgevel is twee traveeën breed: het linker gedeelte wordt bepaald door een driezijdige erker met een rechthoekig balkon; de korte en schuine zijden van de erker hebben een driehoekige aankapping tegen balkon en gevel. De bovenlichten van de erkervensters hebben gekleurd glas-in-lood. De balustrade van het balkon heeft een omgekeerde segmentvormige boog, waarin een ijzeren hekwerk is opgenomen. De balkondeur met boven- en zijlichten is ingeklemd tussen penanten, die een voortzetting vormen van de balkonrand.
De penanten zijn bekroond met bollen. Tussen de penanten liggen bruin geglazuurde Tuile-du-Nord pannen als afdekking van de borstwering op de dakrand met het opschrift: ANNO 1911. Het rechtergedeelte van de voorgevel heeft op de eerste bouwlaag een enkelruits venster, en op de verdieping een drielichtvenster. Op de afgesnoten hoek twee H-vensters; de gevel wordt afgesloten door een gesloten balustrade met Tuile-du-Nord dakpannen tussen penanten. Aan de noordelijke zijgevel springt de gevel naar voren: in de hoek is de ingang onder een betonnen luifel, die wordt gestut door een houten kolom op het bordes van een drietreeds betonnen stoep. De ingang heeft een houten paneeldeur, met gefacetteerde ruitjes. Alle H-vensters in de uitbouw hebben vierruits bovenlichten. Op het platte dak, voorheen balkon, staan vijf penanten met daartussen ijzeren hekwerkjes. Aan de achtergevel een aanbouw met een achteringang. De ramen en deur in de achtergevel van de aanbouw worden oversneden door de latere aanbouw. Op de tweede verdieping zijn op symmetrische wijze twee H-vensters en twee kleine enkelruitsvensters aangebracht. De zuidgevel van het woonhuis heeft op de eerste en tweede bouwlaag twee H-vensters.
Het woonhuis is inpandig structureel nagenoeg geheel oorspronkelijk. Alle binnenwanden en de verdiepingsvloer zijn van gewapend beton. Tot de waardevolle INTERIEUR-onderdelen behoren ondermeer de centrale hal met steektrappen en bordessen uitgevoerd in terrazzowerk. De deur van het tochtportaal heeft een gezandstraalde voorstelling met aronskelken. In de woonkamer is een marmeren schoorsteen met de inscriptie: "There is no place like home". In diverse vertrekken zijn de oorspronkelijke deuromlijstingen en vaste kastenwanden. In de berging ligt een tegelvloer en is een terrazzo aanrecht. Bij de toerit naar het bedrijfsterrein staan twee betonnen palen aan weerszijden die eveneens zijn beschermd.
Waardering
Het betonnen woonhuis uit 1911 is van algemene cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde:
- vanwege de hoge mate van belang als bijzondere uitdrukking van een technische ontwikkeling,
- vanwege de redelijke mate van belang vanwege de innovatieve waarde, namelijk het bouwen in beton, dat in deze tijd zeker een pioniersfunctie betrof,
- vanwege de hoge mate van belang voor de geschiedenis van de bouwtechniek, in het bijzonder voor die van de betonbouw,
- vanwege de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp en de ornamentiek,
- vanwege de hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur en het interieur,
- vanwege de hoge mate van typologische zeldzaamheid,
- vanwege de hoge mate van zeldzaamheid wegens het materiaalgebruik, gecombineerd met het jaartal 1911.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The DWELLING HOUSE of carpenter-contractor J. Mellema was designed and executed by himself in reinforced concrete. The house is dated above the balcony: ANNO 1911. The linear ornamentation and typography of the dating inscription of the dwelling house show affinity with Art Nouveau. Mellema emigrated to the United States for some time, where he worked in construction and became familiar with building in concrete. After his return to Marrum, to continue his father's business, he built two houses according to the principles learned in Florida. The first dwelling house was for himself on the business premises; the second dwelling house from 1912, at Lage Herenweg 60, was for the notary. Of the two properties, Mellema's own dwelling house is structurally the least altered; the fairly recently constructed barn falls outside the protection of the national heritage register.
Description
The dwelling house has a fairly square plan with a contemporary extension at the rear. The building consists of two storeys under a flat roof; the extension of the first storey is under a lean-to roof. On the roof edge stands a concrete balustrade between several simply decorated pilasters. The entire building is constructed in reinforced concrete with a finish consisting of overpainted thin rendering. The openings in the facade walls are distinguished per storey: on the first storey virtually all openings are under a straight imitation lintel and on the second storey under an arched imitation eyebrow arch. The windows are almost all sash windows. The front facade is two bays wide: the left section is determined by a three-sided bay window with a rectangular balcony; the short and slanted sides of the bay window have a triangular extension against the balcony and facade. The fanlights of the bay windows have coloured leaded lights. The balcony balustrade has an inverted segmental arch, in which an iron railing is incorporated. The balcony door with fanlight and side lights is clamped between pilasters, which form a continuation of the balcony edge.
The pilasters are topped with spheres. Between the pilasters lie brown glazed Tuile-du-Nord tiles as covering of the breastwork on the roof edge with the inscription: ANNO 1911. The right section of the front facade has on the first storey a single-light window, and on the upper floor a three-light window. On the cut-off corner two H-windows; the facade is finished with a closed balustrade with Tuile-du-Nord roof tiles between pilasters. On the northern side facade the facade projects forward: in the corner is the entrance under a concrete canopy, which is supported by a wooden column on the landing of a three-step concrete staircase. The entrance has a wooden panelled door with faceted panes. All H-windows in the extension have four-light fanlights. On the flat roof, formerly a balcony, stand five pilasters with iron railings between them. On the rear facade an extension with a rear entrance. The windows and door in the rear facade of the extension are cut through by the later extension. On the second floor two H-windows and two small single-light windows are arranged symmetrically. The south facade of the dwelling house has two H-windows on the first and second storey.
The dwelling house is internally structurally almost entirely original. All inner walls and the floor structure are of reinforced concrete. Among the valuable INTERIOR components are in particular the central hall with flights of stairs and landings executed in terrazzo work. The door of the draught lobby has a sandblasted representation with calla lilies. In the living room is a marble fireplace with the inscription: "There is no place like home". In various rooms are the original door frames and fixed cupboard walls. In the storage room lies a tile floor and there is a terrazzo sink. At the approach to the business premises stand two concrete posts on either side which are also protected.
Assessment
The concrete dwelling house from 1911 is of general cultural-historical and architectural-historical value:
- because of the high degree of importance as a particular expression of a technical development,
- because of the reasonable degree of importance because of its innovative value, namely building in concrete, which at this time was certainly pioneering,
- because of the high degree of importance for the history of building technology, in particular for that of concrete construction,
- because of the reasonable degree of aesthetic quality of the design and ornamentation,
- because of the high degree of architectural integrity of the exterior and interior,
- because of the high degree of typological rarity,
- because of the high degree of rarity due to the use of material, combined with the year 1911.
Nearby in the register
- Woonhuis, Langebuorren 7Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Langebuorren 6 FWoonhuisunder 1 mi
- Kerk, Hegebuorren 17Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Westernijtsjerk 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.