Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Elingawei 15
Ferwert, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1910
- Address
- Elingawei 15, 9172 NH Ferwert (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Ferwert
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.34116, 5.82855
- Monument number
- 507146
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het uitbundig geornamenteerde WOONHUIS is in 1908 gebouwd onder Overgangsarchitectuur. Het woonhuis is ontworpen in opdracht van de heer Pieter Pieters Hoogland uit Ferwert en gebouwd door de aannemer Miedema uit Marrum. De ontwerper is niet bekend; opmerkelijk is echter de overeenkomst, zowel in architectonisch opzicht als in de detaillering van het interieur, met woningen te Dokkum (Stationsstraat 29, respectievelijk Oostersingel 40). Desalniettemin zou het ontwerp ook van de hand van de (gemeente-)architect J.K. van Dijk kunnen zijn. Het woonhuis ligt ver teruggerooid van de straat en heeft een diepe voortuin; de voormalige diepe achtertuin is afgesneden door de aanleg van de rondweg om Ferwerd. Vermoedelijk is het pand in de jaren '50 enigs-zins verbouwd: onder meer door het maken van een nieuw enkelruits zij- en achterraam. Ten opzichte van de oorspronkelijke situatie (foto, omstreeks 1910) is het exterieur in de loop der tijd verschraald, door verwijdering van ondermeer de bekroning op de dakkapel boven de hoofdingang, de balustrade van de dakkapel op de hoek, de recentelijke verwijdering van de veranda, later serre. De houten garage op het terrein naast het woonhuis is voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang, wegens geringe architectonische waarde.
Omschrijving
Het woonhuis heeft een tamelijke vierkante plattegrond met contemporaine uitbouwen; de indeling van het woonhuis en het kapplan is complex. De gevels zijn opgetrokken in bruine bakstenen met knipvoegen en op een gepleisterde plint. De gevels worden verlevendigd door tectonische decoraties in crèmekleurige verblendstenen en met rode strengpers bakstenen, zoals de banden langs de onder- en bovendorpel en de getoogde streklagen boven de openingen in de gevelwand met sluit- en aanzetstenen; de trommelvelden boven de ramen en deuren hebben kunststeenpanelen. De gevelwanden worden afgesloten door een cordon- en gevellijst, die door gootklampen in panelen is verdeeld en per gevelwand verschillend is gedecoreerd: aan de voorgevel kunststeenpanelen; in de zijgevel ingemetselde verblendstenen kruisjes; de achtergevel is niet geleed door gootklampen.
Het samengestelde dak is afgeknot; de dakschilden zijn belegd met schubleien in Maasdekking. De voorgevel heeft in het midden een risalerende entree-partij, die is opgemetseld tot een dakkapel. In de muurdammen zijn gepleisterde spiegelvlakken. Het inpandige portiek heeft een drietreeds stoep in terrazzowerk, waarin een rode loper is nagebootst; de wanden hebben een lambrizering met Art Nouveau-tegels; de Neo-Renaissance porte brisee heeft smeedwerk voor de glaspanelen. Aan de borstwering boven het portiek is een balkon, met ijzeren balustrade, dat op een houten draagconstructie rust. Links van het portiek is een drielichtsvenster en rechts van het portiek zijn twee H-vensters. De afgesnoten hoek naar de zuidgevel risaleert enigszins en wordt beëindigd door een hoekkapel onder zadeldak met wolfeind. Het dakoverstek rust op kolommen van de lage balustrade van het balkon, dat op een houten draagconstructie rust. Op het dakschild aan de zuidzijde staat een klein houten dakkapel met bekroonde zinken spits. De afgesnoten hoek naar de noordgevel bevat een H-venster met op het dakschild een kleine houten dakkapel met bekroonde zinken spits. De rechter zijgevel is blind en heeft op het dakschild een kleine, houten dakkapel met bekroonde zinken spits. De achtergevel is complex samengesteld door gevelverspringing en wordt gedeeltelijk oversneden door een contemporaine, lagere uitbouw. In de gevelsprong is aan de noordzijde een zij-ingang in een ondiep portiek met een tweetreeds stoep van beraapte bakstenen, een T-venster naast de ingang en een H-venster aan de achterzijde. In de aanbouw zijn aan de achter- en zuidzijde twee ronde ijzeren roosvensters en een zij-ingang.
De INDELING van de woning is structureel goed herkenbaar en bestaat uit een L-vormige gang met twee woonkamers, een keuken en een bijkeuken. Tot de waardevolle INTERIEUR-onderdelen behoren ondermeer de gang met gemarmerde lambrizering, een scheiboog, stucwerkpanelen boven de deuren naar de beide woonkamers met symbolische voorstelling van veeteelt en akkerbouw en het stucadoorswerk op het plafond met vazen, vruchten en muziekinstrumenten. Verder heeft een voorkamer een bedstede- en diggelkastwand, een marmeren schouw met betegelde haardpartij en een gestucadoorde boezem; een gestucadoord plafond met de voorstelling van meisjesfiguur met vlindervleugels die een parasol ophoudt, tegenover een jongensfiguur met vogelvleugels die drie vogels loslaat: samen zitten ze op een wolk.
Waardering
Het woonhuis in Overgangsarchitectuur uit het eerste decennium van deze eeu is van algemene cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde:
- als karakteristiek voorbeeld van de rijke rentenierswoningen in Overgangsarchitectuur in de provincie Friesland,
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van de architectonische kwaliteit van het exterieur en interieuronderdelen,
- vanwege de hoge mate van belang door het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek,
- vanwege de redelijke mate van belang van het object als beeldbepalend hoekpand aan de toegangsweg tot Ferwerd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The ornately decorated RESIDENTIAL HOUSE was built in 1908 in the Transitional style. The residential house was designed on commission for Mr. Pieter Pieters Hoogland from Ferwert and built by contractor Miedema from Marrum. The designer is not known; however, it is noteworthy that there are similarities, both in architectural aspects and in the interior detailing, with houses in Dokkum (Stationsstraat 29 and Oostersingel 40 respectively). Nevertheless, the design could also be by the (municipal) architect J.K. van Dijk. The residential house is set far back from the street and has a deep front garden; the former deep back garden was cut off by the construction of the ring road around Ferwerd. The property was presumably somewhat altered in the 1950s: among other things, by the insertion of a new single-glazed side and rear window. Compared to the original situation (photograph, circa 1910) the exterior has deteriorated over time, through removal of, among other things, the crowning element on the dormer above the main entrance, the balustrade of the dormer on the corner, the recent removal of the veranda, later conservatory. The wooden garage on the site next to the residential house is of subsidiary importance for national monument protection due to minor architectural value.
Description
The residential house has a fairly square floor plan with contemporary extensions; the layout of the residential house and roof plan is complex. The façades are constructed in brown brickwork with toothed joints and on a plastered plinth. The façades are enlivened by tectonic decorations in cream-coloured facing bricks and with red pressed bricks, such as the bands along the lower and upper gutter edge and the arched stretcher courses above the openings in the façade wall with closing and backing stones; the drum fields above the windows and doors have artificial stone panels. The façade walls are finished with a cordon and cornice-topped facade, which is divided into panels by gutter clamps and is differently decorated on each façade wall: on the front façade artificial stone panels; in the side façade inset facing brick crosses; the rear façade is not articulated by gutter clamps.
The compound roof is hipped; the roof tiles are covered with slate in Maas coverage. The front façade has a projecting entrance section in the centre, which is built up to a roof dormer. Plastered mirror surfaces are in the wall sections. The internal porch has a three-step landing in terrazzo work, in which a red runner is imitated; the walls have wall panelling with Art Nouveau tiles; the Neo-Renaissance folding door has wrought ironwork for the glass panels. A balcony with iron balustrade rests on the coping above the porch, supported on a wooden beam structure. To the left of the porch is a three-light window and to the right of the porch are two H-windows. The cut corner towards the south façade projects slightly and is terminated by a corner dormer with a saddle roof and half-hip. The roof overhang rests on columns of the low balustrade of the balcony, which rests on a wooden beam structure. On the roof slope on the south side stands a small wooden roof dormer with a crowned zinc spire. The cut corner towards the north façade contains an H-window with on the roof slope a small wooden roof dormer with a crowned zinc spire. The right side façade is blind and has on the roof slope a small wooden roof dormer with a crowned zinc spire. The rear façade is complex in composition due to façade offset and is partially overlapped by a contemporary, lower extension. In the façade offset on the north side is a side entrance in a shallow porch with a two-step landing of roughcast brick, a T-window next to the entrance and an H-window on the rear side. In the extension are on the rear and south sides two round iron ventilation windows and a side entrance.
The LAYOUT of the house is structurally well recognizable and consists of an L-shaped corridor with two living rooms, a kitchen and a scullery. Among the valuable INTERIOR components are the corridor with marble wall panelling, a segmental arch, stucco panels above the doors to both living rooms with symbolic representations of cattle raising and agriculture and the stuccowork on the ceiling with vases, fruit and musical instruments. Furthermore, a front room has a box bed and cupboard wall, a marble fireplace with tiled hearth section and a stuccoed breast; a stuccoed ceiling with the representation of a girl figure with butterfly wings holding up a parasol, opposite a boy figure with bird wings releasing three birds: together they sit on a cloud.
Valuation
The residential house in Transitional style from the first decade of this century is of general cultural-historical and architectural-historical value:
- as a characteristic example of the rich bourgeois houses in Transitional style in the province of Friesland,
- due to the reasonable degree of integrity of the architectural quality of the exterior and interior components,
- due to the high degree of importance through the special use of materials and ornamentation,
- due to the reasonable degree of importance of the object as an image-defining corner building on the approach road to Ferwerd.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nije Buorren 17Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Nije Buorren 13Werk-woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdstraat 33Boerderijunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Hoofdstraat 42 AWerk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.