Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Vleesmarkt 51
Dokkum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1891
- Address
- Vleesmarkt 51, 9101 MJ Dokkum (Noardeast-Fryslân 21) (and others)
- Place
- Dokkum
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32468, 5.99506
- Monument number
- 507105
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het WOONHUIS voor de molenaars van de nabij gelegen korenmolen Zeldenrust op het Baantjesbolwerk uit 1862 (beschermd monument, no. 13097) werd in 1891 gebouwd. Het bouwplan, gemonogrammeerd Q.O.G.N.V. v.d. M., waarachter wellicht de gemeentearchitect W.G. van der Meer schuilgaat, "van een nieuwe huising voor den Heer J. Bakker" werd op 2 juni 1891 ingediend door G.H. Vollmer, timmerman. Uit het plan blijkt dat het een ongedeeld dubbel woonhuis onder één kap (meergezinswoning) betrof voor F. en M. Bakker, door de afwezigheid van een deelmuur in de gang en de aanwezigheid van twee keukens. Het exterieur oogt daarentegen een statig woonhuis, verwant aan het type rentenierswoning in een sobere variant op het Neo-Classicisme. Links naast de linker ingang is een gekerfde baksteen ingemetseld met de inscriptie: M.J. BAKKER 1891. Het woonhuis is eerder vroeg dan laat gesplitst door een scheidingswand in de gang op te trekken, waarbij de porte brisee is vervangen door twee deuren aan weerszijden van een kozijnstijl. De aan de achterzijde toegevoegde aanbouwen zijn voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Het blokvormig woonhuis met graan- of meelzolder is opgetrokken in bruine bakstenen, aan de voorzijde en op een gepleisterde plint en afgesloten door een eenvoudige, vlakke gevellijst met gootlijst aan de voorgevel en aan de rechter zijgevel naar het bolwerk gewend, voor het overige met een eenvoudige bakgoot. Het bouwvolume bestaat uit anderhalve bouwlaag onder een afgeknot schilddak belegd met zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen en op de vier hoeken schoorstenen, gedeeltelijk met dekborden. De voorgevel is vijf traveeën breed en symmetrisch ingedeeld met twee deuren in het midden en twee T-vensters aan weerszijden. De paneeldeuren hebben gietijzeren roosters met in het midden afbeeldingen van een landman en een landvrouw. Op de muurdammen smeedijzeren rozetankers. De tweede bouwlaag is halfhoog opgetrokken en heeft in het midden zolderdeuren en aan weerszijden twee halfhoge tweelichtvensters. Alle gevelopeningen zijn korfbogig gesloten en onder een getoogde streklaag. De rechter zijgevel is vijf traveeën diep en heeft drie korfbogig gesloten T-vensters. Op de verdieping, op regelmatige onderlinge afstand, vier korfbogig gesloten vensters en een blind venster. De rechter zijgevel wordt oversneden door het belendende pand. De achterzijde wordt oversneden door aanbouwen. Aan de achterzijde zijn op de verdieping drie rechthoekige, liggende tweelichtvensters.
Het INTERIEUR is als gevolg van de splitsing en ook daarna, structureel gewijzigd. Tot de noemenswaardige onderdelen behoren onder meer de houten schoorsteenmantels in de beide voorkamers.
Waardering
De voormalige molenaarswoning uit 1891 nabij het Baantjesbolwerk is van algemene, cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde:
- als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische situatie, te weten de welvarende positie van de molenaar in de stad,
- vanwege de redelijke mate van belang wegens de esthetische kwaliteit van het ontwerp van het exterieur,
- vanwege de bijzondere betekenis van het gebouw voor het aanzien van dit gedeelte van het beschermde stadsgezicht en als beeldbepalend element van de monumentale bebouwing aan de Vleesmarkt,
- vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing in relatie tot het bolwerk,
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The DWELLING HOUSE for the millers of the nearby grain mill Zeldenrust on the Baantjesbolwerk from 1862 (protected monument, no. 13097) was built in 1891. The building plan, monogrammed Q.O.G.N.V. v.d. M., behind which perhaps the municipal architect W.G. van der Meer is concealed, "of a new housing for Mr. J. Bakker" was submitted on 2 June 1891 by G.H. Vollmer, carpenter. From the plan it appears that it was an undivided double dwelling under one roof (multi-family dwelling) for F. and M. Bakker, by the absence of a party wall in the hallway and the presence of two kitchens. The exterior, however, looks like a stately dwelling house, related to the type of income-property dwelling in a sober variant of Neo-Classicism. To the left of the left entrance a scored brick is embedded in the mortar with the inscription: M.J. BAKKER 1891. The dwelling house was split relatively early rather than late by erecting a partition wall in the hallway, whereby the porte brisee was replaced by two doors on either side of a frame post. The outbuildings added to the rear are of subordinate importance for the protection by the state.
Description
The cubic dwelling house with grain or meal loft is built in brown bricks, on the front and on a rendered plinth and terminated by a simple, flat cornice-topped facade with gutter moulding on the front facade and on the right side facade facing the bolwerk, otherwise with a simple drain gutter. The building volume consists of one and a half storeys under a truncated hipped roof laid with black glazed corrugated Friesian tiles and on the four corners chimneys, partially with cover boards. The front facade is five bays wide and symmetrically arranged with two doors in the middle and two T-windows on either side. The panel doors have cast-iron grilles with images of a countryman and countrywoman in the middle. On the wall spandrels wrought-iron ornamental wall anchors. The second storey is built half-height and has in the middle loft doors and on either side two half-height two-light windows. All facade openings are closed with segmental arches and under a relieving course. The right side facade is five bays deep and has three segmental arch closed T-windows. On the first floor, at regular intervals, four segmental arch closed windows and one blind window. The right side facade is intersected by the adjoining property. The rear is intersected by outbuildings. On the rear on the first floor three rectangular horizontal two-light windows.
The INTERIOR has been structurally altered as a result of the division and also thereafter. Among the noteworthy components are, among others, the wooden chimneypieces in both front rooms.
Assessment
The former miller's dwelling from 1891 near the Baantjesbolwerk is of general, cultural-historical and architectural-historical value:
- as a particular expression of a socio-economic situation, namely the prosperous position of the miller in the city,
- on account of the reasonable degree of significance on account of the aesthetic quality of the design of the exterior,
- on account of the particular significance of the building for the appearance of this part of the protected townscape and as a character-defining element of the monumental development on the Vleesmarkt,
- on account of the high quality of the development in relation to the bolwerk,
- on account of the reasonable degree of integrity of the exterior.
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Baantjebolwerk 1Werk-woonhuisunder 1 mi
- Molen, Baantjebolwerk 3Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Woonhuis, Vleesmarkt 37Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Vleesmarkt 35Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.