Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schutsluis, West Havendijk bij 63
Dirksland, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Waterkering en -doorlaat
- Function
- Schutsluis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1790
- Address
- West Havendijk bij 63, 3247 LL Dirksland (Goeree-Overflakkee 28)
- Place
- Dirksland
- Municipality
- Goeree-Overflakkee
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.78387, 4.11425
- Monument number
- 506932
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "[Kaart figuratif van alle de operatien en marssen den K. Pruissichen troupes... van Woesel aff tot binnen de provintie van Hollandt en Amsterdam in d. j. 1787 enz.] COLLBN Port 4 N 75 sheet 1" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Buiten de kern van Dirksland, tussen de Westhavendijk en Oosthavendijk gelegen kapitale SCHUT- EN UITWATERINGSSLUIS met draaibrug en lantaarns, genaamd "Dirkslandse Sas", in oorsprong gebouwd ter verbetering van de uitwatering naar het Haringvliet en van de vaartoegang tot de haven van Dirksland. De dubbel kerende schutsluis dateert in oorsprong uit 1790-1791 en werd ontworpen en gebouwd door Teunis Blanken Jansz. In de loop der eeuwen werd de sluis hersteld en verbeterd; zo werden in 1886-87 de dekstukken op de muren in hardsteen vernieuwd en vonden in 1888 en 1912 vernieuwingen van de vloeddeuren plaats. De sluis fungeerde in oorsprong als hoofdwaterkering, thans alleen nog als tweede waterkering.
Omschrijving
Gemetselde schut- en uitwateringssluis van in totaal 37.80 meter lengte gelegen tussen de binnen- en buitenhaven van Dirksland, bestaande uit twee sluishoofden met elk oorspronkelijk twee stel houten puntdeuren. Tussen de sluishoofden een schutkolk. De muren van de sluishoofden worden met loodrecht op de sluisas staande frontmuren afgesloten. De binnen- en buitenhoofdmuren zwenken hierbij in de richting van de binnen- en buitenfrontmuren licht uit. Slagstijlen, slag- en jokdorpels, vloerbedekking en dekzerken van de sluis zijn van hardsteen. Het hoger opgetrokken noordelijke buitenhoofd is gesitueerd in de vroeger als vaste waterkering fungerende dijk, en heeft vloeddeuren die blijkens datering vernieuwd zijn in 1912. De ebdeuren zijn verdwenen. Aan de oost- en westzijde van de sluis lopen trappen met gemetselde treden en eenvoudige leuningen, ter plaatse van de binnendijkglooiing. Aan de noordzijde is het buitensluishoofd afgesloten door loodrecht op de sluisas staande frontmuren waarin twee grote met wapens gedecoreerde natuurstenen herdenkingsreliëfs. Binnensluishoofd met ebdeuren; de vloeddeuren zijn verdwenen. Op de schutkolkwanden bevinden zich de bedieningsmechanismen van de deuren bestaande uit een viertal tandwielkasten met duwbomen. In de westelijke sluismuur twee, elk met een houten schuif afsluitbare overwelfde spuiriolen, met op de dekzerken bedieningsmechanismen. In de kademuren tevens haalkommen. Over de schutkolk ligt een smalle ijzeren, ongelijkarmige voetdraaibrug met houten brugdek en het draaipunt op de westelijke sluismuur, voorzien van eenvoudige ijzeren leuningen, een doorgangsboog en hekwerken, aan de zuidzijde met gedecoreerde balusters. Bij beide sluishoofden staat aan de westzijde een gietijzeren lantaarn. Aan de noordelijke buitenfrontmuren sluiten twee houten beschoeiingen aan, aan de oostzijde langer dan aan de westzijde, waarboven de taluds van de boorden van de buitenhaven van basaltsteen glooiingen zijn voorzien.
Waardering
De uit 1790-1791 daterende sluis "Dirkslandse Sas", is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, typologische en architectuurhistorische waarden als typerend voorbeeld van een schut- en uitwateringssluis met gemetselde sluishoofden en schutkolk met hardstenen onderdelen, en met latere draaibrug en lantaarnverlichting. De sluis is van belang vanwege de voor de tijd van ontstaan karakteristieke vormgeving en vanwege de waterstaatkundige betekenis, en heeft landschappelijke waarde vanwege de beeldbepalende ligging en de functioneel-ruimtelijke relatie met het omringende landschap. De sluis heeft inmiddels zeldzaamheidswaarde verkregen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Outside the core of Dirksland, situated between the Westhavendijk and Oosthavendijk, a substantial LOCK AND DRAINAGE SLUICE with a swing bridge and lanterns, called "Dirkslandse Sas", originally built to improve drainage towards the Haringvliet and to provide vessel access to the harbour of Dirksland. The double-acting lock dates originally from 1790-1791 and was designed and built by Teunis Blanken Jansz. Over the centuries the lock has been repaired and improved; thus in 1886-87 the coping stones on the walls were renewed in hardstone and in 1888 and 1912 the flood gates were renewed. The lock originally functioned as the main water barrier, now only as a secondary water barrier.
Description
Masonry lock and drainage sluice of a total length of 37.80 metres situated between the inner and outer harbour of Dirksland, consisting of two lock heads each originally with two sets of wooden mitre gates. Between the lock heads a lock chamber. The walls of the lock heads are terminated with front walls perpendicular to the lock axis. The inner and outer head walls curve slightly in the direction of the inner and outer front walls. Strike timbers, strike and yoke sills, floor covering and coping stones of the lock are of hardstone. The higher built northern outer head is situated in the dike that formerly functioned as a fixed water barrier, and has flood gates which according to the dating were renewed in 1912. The ebb gates have disappeared. On the east and west side of the lock run stairs with masonry steps and simple railings, at the location of the inner dike slope. On the north side the outer lock head is closed off by front walls perpendicular to the lock axis in which are two large natural stone commemorative reliefs decorated with coats of arms. Inner lock head with ebb gates; the flood gates have disappeared. On the lock chamber walls are situated the operating mechanisms of the gates consisting of a set of four gear boxes with push rods. In the western lock wall two vaulted sluice outlets each closable with a wooden sluice, with operating mechanisms on the coping stones. In the quay walls also pumping sumps. Over the lock chamber spans a narrow iron, unequal-arm foot swing bridge with wooden bridge deck and the pivot point on the western lock wall, provided with simple iron railings, a passage arch and wrought ironwork, on the south side with decorated balusters. At both lock heads stands on the west side a cast iron lantern. To the northern outer front walls two wooden palisades are connected, longer on the east side than on the west side, above which the slopes of the banks of the outer harbour are provided with basalt stone sloping.
Valuation
The lock "Dirkslandse Sas" dating from 1790-1791 is of general importance because of its cultural-historical, typological and architectural-historical values as a typical example of a lock and drainage sluice with masonry lock heads and lock chamber with hardstone components, and with later swing bridge and lantern lighting. The lock is of importance because of its characteristic design for the time of origin and because of its water management significance, and has landscape value because of its striking location and the functional-spatial relationship with the surrounding landscape. The lock has meanwhile acquired rarity value.
Nearby in the register
- Boerderij, Kraaijerdijk 31Boerderijunder 1 mi
- AkkerzorgBoerderij1 mi
- Boerderij, Kokseweg 4Boerderij1 mi
- Boerderij, Tweede Weg 1Boerderij2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.