Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bonbonnière
Maastricht, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Theater
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1600 - 1700
- Address
- Achter de Comedie 1, Locatie: City, 6211 GZ Maastricht
- Place
- Maastricht
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.84796, 5.69214
- Monument number
- 506705
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1600 map "58. Leodiensis (Liege) Episcopat. Vicinity of Liege, Belgium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Eclectisch ENTREEGEDEELTE VAN THEATER, 1879; een grote barokke THEATERZAAL genaamd de Bonbonnière, 1789, opgebouwd met vroeg 18e eeuwse interieurelementen uit de voormalige manegeschouwburg aan de Jekerstraat; een kleine THEATERZAAL in Lodewijk XVI-stijl, genaamd de Redoute-zaal, 1789. Beide theaterzalen zijn ondergebracht in de voormalige Jezuïtenkerk achter het entreegedeelte. Deze van oorsprong 17e eeuwse kerk is in de 19e en 20e eeuw niet alleen voorzien van een entreedeel, maar ook meerdere malen verbouwd en gerestaureerd, zowel in ex- als interieur.
Omschrijving
Het ENTREEGEDEELTE heeft een vierkante plattegrond, telt twee bouwlagen en wordt afgedekt door een met zink gedekt schilddak. Goten op houten klossen.
De gevels van het entreegebouw zijn opgetrokken in baksteen, de frontgevel en linkerzijgevel zijn voorzien van een hardstenen plint en pleisterwerk.
De frontgevel telt vijf vensterassen, de linkerzijgevel telt drie vensterassen, de rechterzijgevel is onregelmatig ingedeeld.
In de eerste bouwlaag van frontgevel en linkerzijgevel bevinden zich rondboogvormige gestucte venster- en deuromlijstingen, in de tweede bouwlaag rechthoekige omlijstingen. Hoeklijsten met blokvormig decoratief pleisterwerk. Onder de vensters van de tweede bouwlaag een balustrade-achtig ornament.
In de eerste bouwlaag van frontgevel en linkerzijgevel bevinden zich rechthoekige houten vensters en deuren met rondboogvormige bovenlichten. In de tweede bouwlaag rechthoekige houten T-vensters. In het linker gedeelte van de linkerzijgevel een rechthoekige houten deur met daarboven drie ronde vensters. De rechterzijgevel is ongepleisterd en heeft T-vensters plus een rechthoekige houten deur van recentere datum.
In het INTERIEUR van het entreegedeelte zijn onder meer van belang: in de eerste bouwlaag de cafÚ-zaal links met hoge houten paneeldeuren, een hoge houten lambrizering en een rijk geornamenteerd cassette-plafond. In de tweede bouwlaag de zgn. Witte-zaal waarin een monumentale schouw met haardomlijsting in wit marmer en een bloemenslingers-motief; houten paneeldeuren en lambrizering; plafond met decoratief stucwerk; decoratieve houten vensteromlijstingen en bekroningen.
In het INTERIEUR van de voormalige Jezuïtenkerk zijn onder meer van belang: de zgn. Redoutezaal in de eerste bouwlaag met houten wandbetimmering, decoratief stucwerk met festoenen en andere sierlijke ornamenten. Aan de zuidkant van de Redoute een drietal zgn. kabinetjes, middels rondboogvormige doorgangen verbonden met de Redoute-zaal. Deze kabinetjes zijn onderling verbonden middels rechthoekige doorgangen. In deze kabinetjes eveneens houten lambrizeringen en decoratief stucwerk aan wanden en plafonds.
In de tweede bouwlaag de zgn. Bonbonnière met twee galerieën en loges; tongewelf met decoratief stucwerk; aan de linker- en rechterzijde van het toneel een ereloge met balkon, voorzien van een decoratieve houten omlijsting met segmentboogvormig fronton; plafondschildering van Charles Eyck uit 1959.
Waardering
Het entreegedeelte en de beide theaterzalen zijn van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele en typologische ontwikkeling. Het theater - en met name het interieur - bezit een bovenregionale architectuurhistorische waarde vanwege de bouwstijl, de bijzondere ornamentiek en de samenhang tussen exterieur en een gedeelte van het interieur in het entreegedeelte. Ensemblewaarde ontleent het theatergebouw aan de dominante situering binnen het beschermde stadsgezicht Maastricht en is daarmee van belang voor het aanzien van de stad. Het gebouw is bovendien van algemeen belang wegens de architectonische gaafheid van het interieur. Tevens bezit dit interieur een hoge zeldzaamheidswaarde van bovenregionale belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Eclectic ENTRANCE SECTION OF THEATER, 1879; a large baroque THEATER HALL called the Bonbonnière, 1789, built up with early 18th century interior elements from the former riding school on the Jekerstraat; a small THEATER HALL in Louis XVI style, called the Redoute hall, 1789. Both theater halls are housed in the former Jesuit church behind the entrance section. This church, originally from the 17th century, has not only been provided with an entrance section in the 19th and 20th centuries, but has also been rebuilt and restored multiple times, both externally and internally.
Description
The ENTRANCE SECTION has a square floor plan, comprises two storeys and is covered by a hipped roof clad with zinc. Gutters on wooden consoles.
The facades of the entrance building are built of brick, the front facade and left side facade are provided with a limestone plinth and plasterwork.
The front facade has five window bays, the left side facade has three window bays, the right side facade is irregularly arranged.
In the first storey of the front facade and left side facade there are round-arched plastered window and door surrounds, in the second storey rectangular surrounds. Corner strips with block-shaped decorative plasterwork. Below the windows of the second storey a balustrade-like ornament.
In the first storey of the front facade and left side facade there are rectangular wooden windows and doors with round-arched fanlights. In the second storey rectangular wooden T-windows. In the left part of the left side facade a rectangular wooden door with above it three round windows. The right side facade is unplastered and has T-windows plus a rectangular wooden door of more recent date.
In the INTERIOR of the entrance section the following are noteworthy: on the first storey the café hall on the left with tall wooden panel doors, tall wooden wainscoting and a richly ornamented coffered ceiling. On the second storey the so-called White hall in which a monumental fireplace with fireplace surround in white marble and a flower garland motif; wooden panel doors and wainscoting; ceiling with decorative stucco; decorative wooden window surrounds and cornices.
In the INTERIOR of the former Jesuit church the following are noteworthy: the so-called Redoute hall on the first storey with wooden wall panelling, decorative stucco with festoons and other ornate ornaments. On the south side of the Redoute three so-called small cabinets, connected to the Redoute hall by means of round-arched passages. These small cabinets are interconnected by means of rectangular passages. In these small cabinets likewise wooden wainscoting and decorative stucco on walls and ceilings.
On the second storey the so-called Bonbonnière with two galleries and boxes; barrel vault with decorative stucco; on the left and right sides of the stage an honorary box with balcony, provided with a decorative wooden surround with segmental-arched pediment; ceiling painting by Charles Eyck from 1959.
Valuation
The entrance section and both theater halls are of cultural-historical value as a distinctive expression of a cultural and typological development. The theater - and particularly the interior - possesses supra-regional architectural-historical value because of the building style, the distinctive ornamental work and the coherence between exterior and part of the interior in the entrance section. The theater building derives ensemble value from its dominant situation within the protected townscape of Maastricht and is thus of importance for the character of the city. The building is moreover of general importance because of the architectural integrity of the interior. Furthermore, this interior possesses a high rarity value of supra-regional significance.
Nearby in the register
- Woonhuis, Achter de Comedie 2 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Onze Lieve Vrouweplein 29 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Bredestraat 3Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Achter de Comedie 4 AWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.