Rijksmonumentenregister · Netherlands
Land en Veelust
Zwaagdijk-Oost, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1881
- Address
- Zwaagdijk 194, 1682 NP Zwaagdijk-Oost (Medemblik 27)
- Place
- Zwaagdijk-Oost
- Municipality
- Medemblik
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.70256, 5.12708
- Monument number
- 501540
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
STOLPBOERDERIJ MET HEK. De stolpboerderij is van het gekeerde Westfriese type, en is gelegen aan de noordzijde van de Zwaagdijk. De boerderij draagt de naam "Land en Veelust". In de schoorsteen is het jaartal 1881 aangebracht. De boerderij heeft een voortuin. Het erf wordt van de straat gescheiden door een gietijzeren hekwerk dat ook onder de bescherming valt.
Omschrijving
Op vierkant grondplan gebouwde stolpboerderij onder rietgedekt stolpdak met getoogde spiegel in de voorzijde (Z). De voor- en rechterzijde bevatten op de pangedekte delen Friese golfpannen, de overige dakschilden waren in oorsprong ook met pannen gedekt. De boerderij heeft een onder zadeldak - in oorsprong met pannen gedekt - geplaatst staartstuk aan de achterzijde (N); de noklijn van het staartstuk staat haaks op de straat. Loodrecht op het staartstuk staat nog een klein was-, kook- en haardhuis dat aan het staartstuk is vastgebouwd. Dit huisje heeft een zadeldak, in oorsprong met pannen gedekt, met noklijn evenwijdig aan de straat.
De inwendig houten draagconstructie van de boerderij bestaat uit een enkel vierkant met overstek aan de zuid- en oostzijde. Aan de zuid- en oostzijde van het vierkant bevindt zich de woning, aan de noordzijde de dars en aan de westzijde de met staartstuk verlengde stal. Het muurwerk is opgetrokken in rode baksteen, in de voor- en rechterzijgevel boven een uitgemetselde plint. Op diverse plaatsen in het muurwerk zijn de schieters van de ankers zichtbaar.
De symmetrische voorgevel (Z) heeft een breedte van drie traveeën, van elkaar gescheiden door lisenen. De linker- en rechtertravee zijn gespiegeld en bevatten beide (van buiten naar binnen) een houten schuifvenster en een paneeldeur met ijzeren sierroosters en bovenlicht. De gevel wordt afgesloten door een geprofileerde houten gootlijst, waaronder zich een fries bevindt met (van beneden naar boven) een bloktand, een decoratief beschilderde gecementeerde band en een muizetand. Fries en gootlijst worden ter plaatse van de middentravee doorbroken. De middentravee bevat een erker over twee bouwlagen met een trapeziumvormig grondplan. Op de hoeken van de erker zijn kolossale lisenen aangebracht. In beide bouwlagen bevindt zich op de afgeschuinde zijden een houten schuifvenster, in de voorzijde een dubbele openslaande paneeldeur met glas. Op de zolderverdieping komen deze deuren uit op een balkon met ijzeren balustrade. Het balkon rust op houten consoles, waartussen het naamschild is aangebracht met de naam "Land en Veelust". De erker wordt afgesloten door een met zink bekleed schildeind met afgeschuinde hoeken. Op de nok van de erker staat een piron, onder de gootlijst is een zinken sierrand aangebracht. In de top van de getoogde spiegel wordt het dak doorsneden door een ronde bakstenen schoorsteen op vierkante basis. De ronde bovenbouw is deels in twee tinten baksteen gemetseld.
De rechterzijgevel (O) is vijf vensterassen breed. De middelste as bevat een dubbele paneeldeur metijzeren sierroosters en bovenlicht, de vier overige assen een houten schuifvenster. Alle deuren en vensters in de voor- en rechterzijgevel hebben afgeronde bovenhoeken met een rollaag in twee tinten baksteen en een bekroning door een gecementeerde kuif. De vensters hebben een houten lekdorpel. Geheel rechts in de rechterzijgevel bevindt zich de terugliggende dubbele darsdeur. Deze heeft een zevenruits-bovenlicht met ijzeren sierroosters.
Aan de achterzijde (N) bevindt zich een (niet beschermde) aanbouw onder lessenaardak. Geheel rechts bevindt zich het staartstuk onder zadeldak. De kopgevel hiervan bevat een houten deur met drieruitsbovenlicht, een rechthoekig houten zesruits-schuifvenster en de topgevel had in oorsprong verticaal beschot. Het zadeldak heeft houten windveren en een makelaar.
Het haaks erop staande kleine was- en kookhuisje heeft in de kopgevel een houten deur met drieruits-bovenlicht met aan weerszijden een klein rechthoekig houten venster. De topgevel heeft verticaal houten beschot, een opgeklampte deur, windveren en een makelaar.
De linkerzijgevel van de boerderij (W) is voorzien van zeven hooggeplaatste, halfronde ijzeren stalvensters.
Het interieur is nog gedeeltelijk in tact en bevat onder andere nog enkele bedsteden, paneeldeuren, een zwart marmeren schouw en in de zuidoostelijke kamer een origineel houten plafond met een decoratieve plafonniere.
Het gietijzeren hekwerk, dat de erfafscheiding aan de straatzijde vormt, heeft rijk gedecoreerde pijlers aan weerszijden van de ingang naar het bedrijfsgedeelte.
Waardering
De stolpboerderij met hek is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard voorbeeld van in streekeigen bouwtrant opgetrokken agrarische bouwkunst met erfafscheiding op het Noorhollandse platteland daterend uit het vierde kwart van de 19de eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
STOLP FARMHOUSE WITH FENCE. The stolp farmhouse is of the overturned Westfrisian type, and is located on the north side of Zwaagdijk. The farmhouse bears the name "Land en Veelust". The date 1881 is inscribed in the chimney. The farmhouse has a front garden. The farmyard is separated from the street by a cast-iron fence which is also under protection.
Description
Stolp farmhouse built on square groundplan under thatch-covered stolp roof with flared gable reflection on the front side (S). The front and right side contain on the tiled sections Frisian roof tiles, the remaining roof panels were originally also tiled. The farmhouse has a staircase building placed under a gabled roof - originally tiled - at the rear (N); the ridge line of the staircase building is perpendicular to the street. Perpendicular to the staircase building stands a small wash, cook and hearth house attached to the staircase building. This small house has a gabled roof, originally tiled, with ridge line parallel to the street.
The internal wooden load-bearing structure of the farmhouse consists of a single square with overhang on the south and east sides. On the south and east side of the square is the dwelling, on the north side the threshing floor and on the west side the stable extended with the staircase building. The brickwork is laid in red brick, in the front and right gable above a cemented plinth. In various places in the brickwork the tail ends of the anchors are visible.
The symmetrical front facade (S) has a width of three bays, separated from one another by pilasters. The left and right bay are mirrored and both contain (from outside to inside) a wooden sash window and a panelled door with iron ornamental grilles and fanlight. The facade is finished with a profiled wooden cornice, below which is a frieze with (from bottom to top) a dentil, a decoratively painted cemented band and a mouse-tooth pattern. Frieze and cornice are interrupted at the central bay. The central bay contains a canted bay over two storeys with a trapezoidal groundplan. On the corners of the bay are colossal pilasters. In both storeys on the angled sides is a wooden sash window, on the front side double opening panelled doors with glass. On the attic storey these doors open onto a balcony with iron balustrade. The balcony rests on wooden consoles, between which the nameplate is placed with the name "Land en Veelust". The bay is topped with a zinc-clad shouldered roof with angled corners. On the ridge of the bay stands a finial, below the cornice a zinc ornamental edging is applied. At the top of the flared gable reflection the roof is pierced by a round brick chimney on square base. The round superstructure is partly laid in two-tone brick.
The right side facade (E) is five window bays wide. The central bay contains a double panelled door with iron ornamental grilles and fanlight, the four other bays a wooden sash window. All doors and windows in the front and right facade have rounded upper corners with a rollwork arch in two-tone brick and a crown with cemented hood mould. The windows have a wooden drip lintel. At the far right in the right facade is the recessed double threshing floor door. This has a seven-pane fanlight with iron ornamental grilles.
At the rear (N) is a (non-protected) extension under a lean-to roof. At the far right is the staircase building under a gabled roof. The end gable thereof contains a wooden door with three-pane fanlight, a rectangular wooden six-pane sash window and the gable originally had vertical boarding. The gabled roof has wooden wind braces and a collar tie.
The small wash and cook house standing at right angles to it has in the end gable a wooden door with three-pane fanlight with on either side a small rectangular wooden window. The gable has vertical wooden boarding, a clamped-on door, wind braces and a collar tie.
The left side facade of the farmhouse (W) is provided with seven high-placed, half-round iron stable windows.
The interior is still partially intact and contains among other things several box beds, panelled doors, a black marble fireplace and in the southeast room an original wooden ceiling with a decorative ceiling rose.
The cast-iron fence, which forms the farmyard boundary at the street side, has richly decorated pillars on either side of the entrance to the business section.
Valuation
The stolp farmhouse with fence is of general importance from a cultural-historical and architectural perspective as a well-preserved example of agricultural architecture in regional style on the North Holland countryside dating from the fourth quarter of the 19th century.
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Zwaagdijk 153Boerderijunder 1 mi
- VredebestBoerderij1 mi
- Archeologie, EendenkooiArcheologie1 mi
- Kerk, Hauwert 95Kerk en kerkonderdeel1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.