Rijksmonumentenregister · Netherlands
Buitenplaats Valkenberg
Gilze, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Valkenberg 3, 5126 NA Gilze (Gilze en Rijen 30)
- Place
- Gilze
- Municipality
- Gilze en Rijen
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.53614, 4.83931
- Part of complex
- 490556
- Monument number
- 490839
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1570 map "(18) Zelandicarum Insvlarum." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
HOOFDGEBOUW (Huis Valkenberg). Deels onderkelderd een verdieping hoog hoofdgebouw op rechthoekige grondslag uit laatste kwart 18de eeuw en ingrijpend verbouwd in 1887 en 1895, met aan de ZO-zijde een aangebouwde dienstvleugel uit 1906. Het huis en de dienstvleugel zijn rondom gepleisterd en voorzien van een blokmotief. Het huis is overkapt door een mansardedak, met leien (onderste dakschild) en thans met mastiek (bovenste dakschild) gedekt. Het mansardedak overkapt ook een deel van de dienstvleugel, dat verder van een plat dak is voorzien.
Gedeelten van het oudere huis, dat Benjamin Baron van der Borch in de jaren '70 van de 18de eeuw had laten bouwen, werden in het vernieuwde huis opgenomen. Zo bevindt zich op de as van de toenmalige 18de-eeuwse ingangspartij aan de NO-gevel, waar thans een venster is gesitueerd, over de hele lengte van het huis een dwarshal, die haaks op de hal aan de huidige uit 1964 daterende entree (NW-)zijde grenst. De dwarshal (en voormalige ingangspartij) is loodrecht op een nog bestaande formele zichtas gelegen. In 1895 werd het huis aan de ZW- zijde een stuk vergroot. Hierdoor verloor de NW-gevel zijn regelmatige indeling. Links van de in 1895 gerealiseerde aanbouw, waarin geen vensters, een in vijf traveeen gelede gevelpartij met centraal de door een hardstenen bordes van twee treden voorafgegane hoofdentree, bestaande uit een dubbele paneeldeur met vakken met getoogd enkelruits bovenlicht. Het bordes is overkapt door een door twee smeedijzeren zuilen ondersteund balkon. De zuilvoeten zijn van een kandelaberachtige-ornamentversiering voorzien. Het balkonhek bestaat uit een smeedijzeren balustrade met eveneens kandelaber-achtige ornamentiek. Aan weerszijden van de ingangspartij twee getoogde T- vensters. De vensters vertonen een bepleisterde omlijsting en worden door een rocaille ornament bekroond. Op de verdieping boven de ingangspartij twee balkondeuren met enkelruits-vensters en een enkelruits bovenlicht. Aan weerszijden hiervan twee vensters als op de beganegrond.
ZW-gevel: deze gevel vertoont een onregelmatige indeling met aan de linkerzijde twee driezijdig uitgebouwde erkers waartussen een ingangspartij (hoofdingang voor 1964) en aan de rechter zijde een in drie traveeen geleed gevelvlak. Halverwege wordt de gevel, die omgaande door een kroonlijst wordt afgesloten, door een dubbele kordonlijst geleed. Aan de voorzijde van de erkers beganegronds en opde verdieping een getoogd T-venster en in de afgeschuinde zijden een getoogd tweeruitsvenster. De door een hardstenen bordes van twee treden voorafgegane ingangspartij is overkapt door een driezijdig overeenkomstig de erkers vooruitspringend balkon met een recente voor de bescherming niet van belang zijnde balustrade. Op de verdieping boven de ingangspartij een dubbele balkondeur met getoogd enkelruits bovenlicht. Aan de rechterzijde de in drie traveeen gelede gevelpartij met beganegronds drie getoogde T-venster in een iets terugliggende halfronde nis, van elkaar gescheiden door pilasters en afgesloten door blokpilasters aan weerszijden. Op de verdieping drie omlijste T- vensters met kroonlijst.
NW-gevel: beganegronds en op de verdieping vier omlijste getooge T-vensters, voorzien van persiennes. De vensters beganegronds zijn bekroond door een rocaille-ornament.
ZO-gevel: deze smalle gevelpartij, die haaks omgaat in de dienstvleugel, vertoont een onregelmatige indeling, met beganegronds een houten deur met 8-ruits bovenlicht en rechts hiervan een T-venster met persiennes. Op de verdieping een T-venster met persiennes.
Dienstvleugel NO-gevel: deze gevel vertoont een onregelmatige indeling met centraal beganegronds een getoogd dubbel kozijn met twee T-ruitsvensters met persiennes en aan weerszijden een getoogd deurkozijn. Aan de rechterzijde een houten deur met enkelruits bovenlicht en links een nieuwe deur, die geen historische waarde heeft. Op de verdieping links twee getoogde dubbele T-vensters en rechts twee getoogde T-vensters met persiennes. ZO-gevel: beganegronds drie getoogde T-vensters.
ZW-gevel: aan de linkerzijde een getoogd dubbel venster, erboven een getoogd T-venster en boven aan de gevel een rond venster. Aan de rechter zijde op de verdieping springt de gevel haaks om tot een in de gevel terugliggend platform, dat aan de ZO-gevel omgaat. Inwendig: in de kamer ten noordoosten van de huidige hoofdentree een stucplafond met een centraal medaillon met bloemmotieven en met ondermeer gestileerde kastanje-, eike- en esdoorn- bladeren in de hoeken. In deze kamer bevindt zich een marmeren Lodewijk-XV schoorsteenmantel met kwabmotief. In de westhoek van het huis een kelder met graatgewelf, die waarschijnlijk teruggaat tot het 18de-eeuwse huis, dat Benjamin van der Borch heeft laten bouwen, of die wellicht in oorsprong al bestond in de hofstede, die aan dit 18de- eeuwse huis voorafging. Ten zuidoosten van de kelder, ondergronds, restanten van een 18de-eeuwse of oudere waterput.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
MAIN BUILDING (Huis Valkenberg). Partly cellared, single-storey main building on rectangular plan from the last quarter of the 18th century and substantially rebuilt in 1887 and 1895, with an adjoining service wing from 1906 on the SE side. The house and service wing are plastered all around and provided with a block motif. The house is covered by a mansard roof, with slate (lower roof slope) and now with mastic (upper roof slope). The mansard roof also covers part of the service wing, which otherwise has a flat roof.
Parts of the older house, which Benjamin Baron van der Borch had built in the 1870s of the 18th century, were incorporated into the renovated house. Thus, on the axis of the former 18th-century entrance section on the NE facade, where a window is now situated, there runs a cross hall throughout the length of the house, which meets at right angles the hall on the current entrance (NW) side dating from 1964. The cross hall (and former entrance section) lies perpendicular to a still-existing formal sight line. In 1895 the house was enlarged on the SW side. This caused the NW facade to lose its regular layout. To the left of the extension realised in 1895, which has no windows, a facade section divided into five bays with centrally the main entrance preceded by a hardstone stoop of two steps, consisting of a double panelled door with panes and arched single-ruit fanlight. The stoop is covered by a balcony supported by two wrought-iron columns. The column bases are provided with candelabra-like ornamental decoration. The balcony rail consists of a wrought-iron balustrade with likewise candelabra-like ornamental detail. On either side of the entrance section two arched T-windows. The windows display a plastered surround and are crowned by a rocaille ornament. On the storey above the entrance section two balcony doors with single-ruit windows and a single-ruit fanlight. On either side of these two windows as on the ground floor.
SW facade: this facade shows an irregular layout with on the left side two three-sided projecting bay windows between which an entrance section (main entrance before 1964) and on the right side a facade section divided into three bays. Halfway up, the facade, which is closed all around by a cornice, is articulated by a double stringcourse. To the front of the bay windows ground floor and on the storey above an arched T-window and in the chamfered sides an arched two-ruit window. The entrance section preceded by a hardstone stoop of two steps is covered by a three-sided balcony projecting forward in the same manner as the bay windows, with a recent balustrade of no importance for preservation. On the storey above the entrance section a double balcony door with arched single-ruit fanlight. On the right side the facade section divided into three bays with on the ground floor three arched T-windows in a slightly recessed semicircular niche, separated from each other by pilasters and closed by pilaster blocks on either side. On the storey above three framed T-windows with cornice.
NW facade: ground floor and on the storey above four framed arched T-windows, provided with louvres. The windows on the ground floor are crowned by a rocaille ornament.
SE facade: this narrow facade section, which meets at right angles into the service wing, shows an irregular layout, with on the ground floor a wooden door with 8-ruit fanlight and to the right of this a T-window with louvres. On the storey above a T-window with louvres.
Service wing NE facade: this facade shows an irregular layout with centrally on the ground floor an arched double window frame with two T-ruit windows with louvres and on either side an arched door frame. On the right side a wooden door with single-ruit fanlight and on the left a new door, which has no historical value. On the storey above on the left two arched double T-windows and on the right two arched T-windows with louvres. SE facade: on the ground floor three arched T-windows.
SW facade: on the left side an arched double window, above it an arched T-window and at the top of the facade a round window. On the right side on the storey above the facade projects at right angles to a platform recessed into the facade, which meets at the SE facade. Interior: in the room to the northeast of the current main entrance a stucco ceiling with a central medallion with floral motifs and including stylised chestnut, oak and sycamore leaves in the corners. In this room there is a Louis XV marble chimney surround with knob motif. In the western corner of the house a barrel-vaulted cellar, which probably dates back to the 18th-century house which Benjamin van der Borch had built, or which may originally have already existed in the farmstead which preceded this 18th-century house. Southeast of the cellar, underground, remains of an 18th-century or older water well.
Nearby in the register
- Bijgebouwen kastelen enz., Valkenberg bij 3Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Valkenberg bij 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Valkenberg bij 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Valkenberg bij 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.