Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, Vijzelstraat 32
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Vijzelstraat 32, 1017 HL Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36484, 4.89249
- Monument number
- 46509
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omvangrijk, plat afgedekt KANTOORGEBOUW van tien bouwlagen waarvan de bovenste twee lagen telkens terugspringen, en met ritmisch gemodelleerde gevels door het gebruik van pilasters, erkers, nissen en hoekvullingen, en door de toepassing van afwisselend baksteen en graniet in een blok- en bandpatroon en geometrische ornamenten op een hoge seymieten sokkel, geconstrueerd met behulp van een betonskelet, waarbij de kolommen afwisselend vierkant en achthoekig zijn en ritmisch, op basis van een modulus-schema zijn verdeeld zodanig dat twee open lichthoven in het midden over alle verdiepingen mogelijk zijn; het geheel ontworpen door K.P.C. de Bazel, met medewerking van C. van der Linden en A.D.N. van Gendt, ten behoeve van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, en gebouwd in 1919-'26.
De circa 100 m. lange voorgevel aan de zijde van de Vijzelstraat bevat vijf erkerachtige uitbouwen waarin de vensters, evenals in de tussenliggende partijen telkens in groepen van vier gekoppeld zijn; in het midden de ingang met de door J. Mendes da Costa gebeeldhouwde personificaties van Azie en Europa te weerszijden van de dubbele bronzen deuren, en op de vierde verdieping een beeldengroep voorstellende J.P. Coen, H.W. Daendels en J.B. van Heutsz, ontworpen door H.A. van den Eynden; terzijde van de laatste erkers twee voormalige winkels; op de hoek met de Herengracht een beeldhouwwerk van L. Zijl met een personificering van de Scheepvaart en op de hoek met de Keizersgracht een beeldhouwwerk van J. Mendes da Costa, voorstellende de Nijverheid en Handel. De circa 32 m. lange gevel aan de Herengracht telt zeven traveeën, elk gevuld met twee gekoppelde vensters per bouwlaag, en een erkerachtige uitbouw boven de terzijde geplaatste dienstingang. De iets smallere gevel aan de Keizersgracht bezit rechts de voormalige publieke ingang naar de safe-deposit - voorzien van dubbele bronzen deuren in een door De Bazel ontworpen geometrische omlijsting met gestyleerde waakdier-kop - en links een dienstingang. De soberder uitgevoerde achtergevel bevat twee uitspringende hoge trap/lifttorens aan de uiteinden, waartussen zeven erkers met telkens drie gekoppelde vensters boven de parterre - waarin zestien maal twee gekoppelde vensters - zijn aangebracht.
Inwendig wordt de hoofdruimte bepaald door de aanwezigheid van de twee centrale lichthoven - die in oorsprong alleen door een glazen tussenvloer bij de derde verdieping werden onderbroken en die door twee in schildkapvorm geconstrueerde glaskappen worden overdekt - en door de betonskelet-constructie die zich alom presenteert in de geprofileerde balken en kolommen. In de hoofdruimte en in het trappenhuis zijn nog ten dele de (opnieuw gelegde) veelkleurige tegelmozaïekvloeren aanwezig waarvan het geometrische/meanderende patroon is geïnspireerd op het oorspronkelijk door De Bazel ontworpen stramien. Tevens resteren nog grotendeels de houten lambriseringen - bestaande uit panelen waarin een zandlopermotief is verwerkt en voorzien van profiellijsten - in de centrale trappenhal, in de galerijen rondom de lichthoven en in de op de tweede verdieping aan de achterzijde gesitueerde directiekamers, alwaar tevens nog de oorspronkelijk stuc-plafonds - met voor het werk van De Bazel typerende geometrische motieven - bewaard zijn gebleven.
De op de hoek met de Keizersgracht gesitueerde vergaderzaal bevat enkele interieur-onderdelen die afkomstig zijn uit het tevoren bij de N.H.M. in gebruik zijnde pand Herengracht 466, bestaande uit 18e-eeuwse behangselschilderingen met landschappelijke voorstellingen, een schouw met spiegel, en een stuc-plafond. Op de directieverdieping resteert nog de oorspronkelijke, centraal gesitueerde bodenloge, alsook de voor dit kantoor ontworpen houten telefoon-cel-aanbouwen, aan de korte zijden. De aan de achterzijde in het midden gelegen grote vergaderzaal bevat een zestal door A. Derkinderen ontworpen glas-in-loodramen, blijkens de randtekst aangeboden door de eigenaren van suikerplantages op Java in 1924, met voorstellingen van het Licht, de Goede Raad, de Oprechtheid, de Offervaardigheid, de Rust, de Vrede, terwijl in de erker aan de andere lange zijde de door De Bazel ontworpen smeedijzeren haard en ceramische klok zijn aangebracht.
In de centrale trappenhal aan de voorzijde bevinden zich voorts nog de door A. Derkinderen ontworpen en door J. Nicolas voltooide glas-in-lood-ramen die in vier langgerekte smalle stroken zijn aangebracht over vele verdiepingen, met voorstellingen ontleend aan de klassieke mythologie - zoals de geschiedenis van Philoemon en Baucis - en aan vaderlandse legendes - zoals de geschiedenis van het Vrouwtje van Stavoren - en dan de vier elementen, dan wel geinspireerd door sociale problemen - zoals werkloosheid, armoede, ontaarding, bedeling - of algemene idealen - zoals tronende arbeid, vrede, harmonie, welvaart. In de lichthal en in de trappenhal zijn voorts nog ten dele de ceramische omlijstingen van de luchtroosters bewaard gebleven met een geometrisch, op kruisvormen geïnspireerd patroon die evenals de zeer expressionistisch getinte ceramische klokken door De Bazel zijn ontworpen voor dit kantoorgebouw.
Eerste grootschalige kantoorgebouw in Amsterdam - tot stand gekomen in samenhang met de verbreding van de Vijzelstraat - van zeer karakteristieke, zorgvuldig gedetailleerde architectuur, weloverwogen gecomponeerd op basis van een proportieschema met een symmetrische aanleg; hoogtepunt in het oeuvre van De Bazel, met voor diens werk kenmerkende toepassing van blokken en banden in de buitengevel en van geometrische ornamentiek zowel in het exterieur als in het interieur alsook van een in de totale compositie geïntegreerde inrichting met speciaal ontworpen lambriseringen, deels herlegde tegelvloeren, stuc-plafonds, ceramische luchtrooster-omlijstingen en klokken, smeedijzeren haard, bodenloge en telefooncelombouwen; tevens van belang wegens de verwerking van aan het werk van de Amerikaanse architecten L. Sullivan en F.L. Wright verwante architectuurvormen, in het bijzonder de open lichthof-constructie en de detaillering van het exterieur met blokken en banden in ander materiaal en geometrische ornamentiek en met terugspringende hoeken, alsook wegens de voor de tijd kenmerkende veelvuldige toepassing van allegorische voorstellingen in beeldhouwwerk en glas-in-loodvensters, ontworpen door destijds vooraanstaande kunstenaars.
Kantoorgebouw zowel uitwendig als inwendig van algemeen belang wegens bijzondere kunst- en architectuur-historische waarde en uit oogpunt van de stedenbouwkundige ontwikkeling van de Amsterdamse binnenstad, waarvan -ter uitwerking van de in het Koninklijk Besluit van 12 oktober 1984, nr. 53 overwogen algemene afspraken met het doel een snelle en verantwoorde aanpassing van het gebouw aan wisselende eisen mogelijk te maken- het inwendige dat, naast de hoofdstructuur, bij wijziging vergunning ingevolge artikel 11 van de Monumentenwet 1988 behoeft met een lijn is omgeven op de van dit besluit deel uitmakende en gewaarmerkte tekeningen met de nummers 01 en 6.1940.L99-1 t/m 6.1940.L99-8.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Extensive, flat-roofed OFFICE BUILDING of ten storeys, the top two of which step back, with rhythmically modelled facades through the use of pilasters, bay windows, recesses and corner infills, and through the application of alternating brick and granite in a block and band pattern and geometric ornaments on a high seymieten plinth, constructed with the aid of a concrete skeleton, in which the columns alternate between square and octagonal and are rhythmically divided on the basis of a modulus scheme such that two open light wells in the centre are possible over all storeys; the whole designed by K.P.C. de Bazel, with the cooperation of C. van der Linden and A.D.N. van Gendt, on behalf of the Nederlandsche Handel-Maatschappij, and built in 1919-'26.
The approximately 100 m. long front facade on the side of the Vijzelstraat contains five bay-like projections in which the windows, as in the intervening sections, are each coupled in groups of four; in the middle the entrance with the personifications of Asia and Europe sculptured by J. Mendes da Costa at either side of the double bronze doors, and on the fourth storey a sculptural group representing J.P. Coen, H.W. Daendels and J.B. van Heutsz, designed by H.A. van den Eynden; alongside the latter bay windows two former shops; on the corner with the Herengracht a sculptural work by L. Zijl with a personification of Shipping and on the corner with the Keizersgracht a sculptural work by J. Mendes da Costa, representing Industry and Commerce. The approximately 32 m. long facade on the Herengracht comprises seven bays, each filled with two coupled windows per storey, and a bay-like projection above the side-placed service entrance. The slightly narrower facade on the Keizersgracht has on the right the former public entrance to the safe-deposit - provided with double bronze doors in a geometric surround designed by De Bazel with a stylised guardian-head - and on the left a service entrance. The more soberly executed rear facade contains two projecting tall stair/lift towers at the ends, between which seven bay windows with three coupled windows each above the ground floor - in which sixteen times two coupled windows - are arranged.
Internally, the main space is determined by the presence of the two central light wells - which originally were interrupted only by a glass intermediate floor at the third storey and which are covered by two glass domes constructed in the form of a hipped roof - and by the concrete skeleton construction which presents itself throughout in the profiled beams and columns. In the main space and in the stairwell there still remain in part the (re-laid) polychrome tile mosaic floors, the geometric/meandering pattern of which is inspired by the original scheme designed by De Bazel. Also remaining largely are the wooden wainscotings - consisting of panels in which a hourglass motif is incorporated and provided with mouldings - in the central staircase hall, in the galleries surrounding the light wells and in the board rooms situated on the second storey at the rear, where also the original stucco ceilings - with geometric motifs characteristic of De Bazel's work - have been preserved.
The meeting hall situated on the corner with the Keizersgracht contains some interior components which came from the property Herengracht 466 previously in use by the N.H.M., consisting of 18th-century wallpaper paintings with landscape representations, a fireplace with mirror, and a stucco ceiling. On the management storey there remains the original, centrally located bodenloge, as well as the wooden telephone box structures designed for this office, on the short sides. The large meeting hall situated at the rear in the middle contains six stained-glass windows designed by A. Derkinderen, as shown by the marginal text offered by the owners of sugar plantations in Java in 1924, with representations of Light, Good Counsel, Honesty, Devotion, Rest, Peace, while in the bay window on the other long side are placed the wrought-iron fireplace and ceramic clock designed by De Bazel.
In the central staircase hall at the front there are furthermore the stained-glass windows designed by A. Derkinderen and completed by J. Nicolas, which are arranged in four elongated narrow strips over many storeys, with representations drawn from classical mythology - such as the story of Philemon and Baucis - and from national legends - such as the story of the Lady of Stavoren - and then the four elements, or inspired by social problems - such as unemployment, poverty, degradation, begging - or general ideals - such as throned labour, peace, harmony, prosperity. In the light hall and in the stairwell there also remain in part the ceramic surrounds of the air vents with a geometric, cross-form inspired pattern, which like the highly expressionistic ceramic clocks were designed by De Bazel for this office building.
First large-scale office building in Amsterdam - realized in connection with the widening of the Vijzelstraat - of very characteristic, carefully detailed architecture, thoughtfully composed on the basis of a proportional scheme with a symmetrical layout; high point in De Bazel's oeuvre, with characteristic application of his work of blocks and bands in the external facade and of geometric ornaments both in the exterior and interior as well as furnishings integrated in the overall composition with specially designed wainscotings, partly re-laid tile floors, stucco ceilings, ceramic air-vent surrounds and clocks, wrought-iron fireplace, bodenloge and telephone-box structures; also of importance due to the incorporation of architectural forms related to the work of American architects L. Sullivan and F.L. Wright, in particular the open light well construction and the detailing of the exterior with blocks and bands in different material and geometric ornaments and with stepped corners, as well as due to the characteristic contemporary abundant use of allegorical representations in sculpture and stained-glass windows, designed by leading artists of the time.
Office building of general importance both externally and internally due to its exceptional art-historical and architectural value and from the point of view of the urban development of the Amsterdam city centre, of which -for the implementation of the general agreements considered in the Royal Decree of 12 October 1984, no. 53, with the aim of enabling rapid and responsible adaptation of the building to changing requirements- the interior which, apart from the main structure, in case of alteration requires a permit under article 11 of the Monuments Act 1988, is outlined with a line on the authenticated drawings which form part of this decision with the numbers 01 and 6.1940.L99-1 to 6.1940.L99-8.
Nearby in the register
- Woonhuis, Vijzelstraat 67Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Vijzelstraat 69Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 498Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 480Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.