Rijksmonumentenregister · Netherlands
Slot Zeist
Zeist, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Kasteel
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Zinzendorflaan 1, 3703 CE Zeist
- Place
- Zeist
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07886, 5.23435
- Part of complex
- 529904
- Monument number
- 40407
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
HOOFDGEBOUW (Slot Zeist) in 1686 voltooid, bestaande uit een centraal hoofdgebouw dat door middel van eenlaags, platgedekte verbindingsvleugels aansluit op de in 1682 voltooide dwarsgeplaatste tweelaags bouwhuizen aan weerszijden van een rechthoekig voorplein met een in de jaren 1960-1969 ingelegd bestratingspatroon, afgesloten door een rijk gedecoreerd, tussen 1960-1969 gereconstrueerd hekwerk. Naar het voorplein leidt een stenen boogbrug over de slotgracht. De entrees in de voor- en achtergevel zijn voorzien van een trap. Het hoofdgebouw heeft een voorgevel van zeven traveeën, met hoog souterrain, twee bouwlagen en een mezzanino onder een schilddak belegd met leien in Rijndekking. De voorgevel heeft een vijf assen tellend licht vooruitspringend risaliet, met aan weerzijden een terugliggende as. De decoratie beperkt zich tot de entreepartij met jaartal 1686 die met het bovenliggende venster is gevat in een zandstenen omlijsting, voorzien van twee Ionische pilasters aan weerszijden, een hoofdgestel met vazen en bloemguirlandes om het venster van de verdieping. De middenas wordt benadrukt door de iets uitspringende kroonlijst op decoratieve consoles en bekroond door een attiek in het midden van het voorschild met wijzerplaat. Op de hoeken lisenen. Het hoofdgebouw en de verbindingsvleugels hebben bij de restauratie van 1960-69 teruggebrachte schuifvensters, de bouwhuizen zijn voorzien van kruiskozijnen. De achtergevel heeft een brede risaliet waarin centraal een deurpartij met halfrond bovenlicht in een omlijsting, met balustrade afgesloten en een gekorniste kroonlijst. Aan weerszijden dubbele lisenen en terugliggende partijen. De bouwhuizen zijn met afgeplatte schilddaken afgedekt en twee bouwlagen hoog, hebben in de korte voorzijden elk twee vensters, en lange aan het voorplein grenzende gevels met middenrisaliet, voorzien van kruisvensters met luiken op de begane grond en gekoppelde vensters op de verdieping. In het INTERIEUR een grote entreehal over de volle diepte van het huis met deurpartij uitkomend op de tuin. De hal is na 1830 door Huydecoper gemoderniseerd in Empirevormen. Dit is een van de weinige vertrekken die niet bij de restauratie in de jaren zestig is 'teruggerestaureerd' naar de zeventiende eeuw. Links van de hal ligt de Grote Zaal, de Willemszaal, genoemd naar de koning-stadhouder Willem III, wiens borstbeeld prijkt boven de schouw. Dit vertrek is zeer rijk gedecoreerd met gecanneleerde Corinthische pilasters met bandwerk, gesneden lambriseringen en een koofplafond waarvan de lijst met putti is gedecoreerd. Bij de bovengenoemde restauratie is de plafondschildering opnieuw geschilderd en zijn vier grisailles van Gerard de Lairesse aangebracht. De laatste zaal aan de linkerkant is in de huidige vorm en afmetingen tot stand gekomen bij de restauratie in de jaren zestig. De Régence-betimmering is afkomstig uit het Huis aan de Stammersburg te Utrecht. Rechts van de hal het monumentale trappenhuis met 'over twee verdiepingen illusionistische olieverfschilderingen naar ontwerp van Daniel Marot, waarin de symboliek van water. Trap met drie armen een bordes en een smeedijzeren trapleuning. De kamer achter het trappenhuis, de Tuinkamer, heeft beschilderingen eveneens naar ontwerp van Daniel Marot. De middelste kamer in het rechterdeel van het corps de logis heeft een wanddecoratie met illusionistische architectuur als balustrades, nissen en tuinvazen. Deze beschilderingen zijn bij de restauratie teruggevonden en dateren oorspronkelijk van de bouwtijd van het Slot. Het kleine kabinetje tussen de rechtervleugel van het corps de logis en de zijvleugel heeft een koepelvormig gestuct plafond uit de tijd van Huydecoper. Sober gedecoreerde vertrekken op de verdieping. Kelder met keuken en met resten van een schelpengrot, toegeschreven aan Daniël Marot.
Waardering
HOOFDGEBOUW (Slot Zeist) is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang: - Vanwege de betekenis van het hoofdgebouw als een goede vertegenwoordiger van het Hollands Classicisme, met een goed bewaarde ruimte-indeling en diverse interieuronderdelen; - Vanwege de betekenis van het hoofdgebouw in de ontwikkeling van de hofkunst in de Nederlanden, en als mogelijk werk van Jacob Roman (architectuur) en Daniel Marot (decoraties); - Vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats; - Vanwege de bepalende ligging binnen de formele tuinaanleg als binnen de latere aanleg in landschapsstijl aan de zuidwestzijde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
MAIN BUILDING (Slot Zeist) completed in 1686, consisting of a central main building which by means of single-storey, flat-roofed connecting wings joins the cross-placed two-storey building houses completed in 1682 on either side of a rectangular forecourt with a paving pattern laid in the years 1960-1969, closed off by a richly decorated fencing reconstructed between 1960-1969. A stone arch bridge over the castle moat leads to the forecourt. The entrances in the front and rear facades are provided with stairs. The main building has a front facade of seven bays, with a high basement, two storeys and a mezzanine under a hipped roof covered with slate in Rhine covering. The front facade has a five-axis projecting central feature, with a recessed axis on either side. The decoration is limited to the entrance part with date 1686 which together with the window above is set in a sandstone frame, provided with two Ionic pilasters on either side, a main entablature with urns and flower garlands around the first-floor window. The central axis is emphasized by the slightly projecting cornice on decorative consoles and crowned by an attic in the centre of the front roof slope with a clock face. Pilasters on the corners. The main building and the connecting wings have sash windows restored at the restoration of 1960-69, the building houses are provided with cross windows. The rear facade has a broad central feature in which a doorway with semicircular fanlight in a frame is centrally placed, closed off with a balustrade and a dentilled cornice. Double pilasters on either side and recessed sections. The building houses are covered with cut-off hipped roofs and are two storeys high, have two windows each on the short front sides, and long facades facing the forecourt with central feature, provided with cross windows with shutters on the ground floor and coupled windows on the first floor. In the INTERIOR a large entrance hall across the full depth of the house with a doorway opening onto the garden. The hall was modernized in Empire forms after 1830 by Huydecoper. This is one of the few rooms not 'restored back' to the seventeenth century at the restoration in the sixties. To the left of the hall lies the Great Hall, the Willem's Hall, named after the king-stadhouder Willem III, whose bust graces above the fireplace. This room is very richly decorated with fluted Corinthian pilasters with scrollwork, carved panelling and a coved ceiling of which the cornice is decorated with putti. At the aforementioned restoration the ceiling painting was repainted and four grisailles by Gerard de Lairesse were installed. The last hall on the left was created in its present form and dimensions at the restoration in the sixties. The Régence panelling comes from the House on the Stammersburg in Utrecht. To the right of the hall the monumental stairwell with illusionistic oil paintings over two storeys after a design by Daniel Marot, in which the symbolism of water. Staircase with three flights, a landing and wrought-iron stair rail. The room behind the stairwell, the Garden Room, has paintings also after a design by Daniel Marot. The middle room in the right part of the corps de logis has wall decoration with illusionistic architecture such as balustrades, niches and garden urns. These paintings were found again at the restoration and originally date from the time of construction of Slot Zeist. The small cabinet between the right wing of the corps de logis and the side wing has a dome-shaped stuccoed ceiling from the time of Huydecoper. Soberly decorated rooms on the first floor. Cellar with kitchen and with remains of a shell grotto, attributed to Daniel Marot.
Valuation
MAIN BUILDING (Slot Zeist) is of general cultural-historical importance: - Because of the significance of the main building as a good representative of Dutch Classicism, with well-preserved spatial layout and various interior components; - Because of the significance of the main building in the development of court art in the Netherlands, and as possible work by Jacob Roman (architecture) and Daniel Marot (decorations); - Because of the functional-spatial relationship with the other components of the country estate; - Because of the defining location within the formal garden design as well as within the later landscape-style layout on the southwestern side.
Nearby in the register
- Slot ZeistTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Slot ZeistTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Slot ZeistTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Slot ZeistTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.