Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kerkplein 1
Zaltbommel, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Kerkplein 1, 5301 EK Zaltbommel
- Place
- Zaltbommel
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81211, 5.25250
- Monument number
- 40181
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Grote of ST. MAARTENSKERK. Grote, driebeukige BASILIEK in Nederrijns-laatgotische trant met diep, eenbeukig koor. Uitwendig vrijwel geheel bekleed met tufsteen met uitzondering van het koor. Het koor dateert uit de veertiende eeuw; het schip werd omstreeks 1450 begonnen. Laatgotisch portaal met netgewelf tegen de noordelijke zijbeuk; aan de zuidzijde tegen de westelijke zijbeuktravee het van netgewelven en een verdieping voorziene Van Rossumkoortje; tegen de vijfde travee een met stergewelf overkluisd portaaltje en tegen zevende travee de veelhoekig gesloten kapel van het Heilig Graf. De drie beuken van het schip worden overdekt door netgewelven; de benedenruimte van de toren (apart monumentnummer 40183) bezit een stergewelf en het koor draagt kruisribgewelven. Tegen de afgeschuinde westgevels der zijbeuken noordelijk van de toren de voormalige doopkapel en zuidelijk van de toren het voormalige knekelhuis. Aan weerszijden van de scheiding tussen koor en schip en tegen de oostwand van de zuiderzijbeuk traptorens.
Tot de inventaris behoren: één der koorbanken, eerste helft vijftiende eeuw, waarvan de wangstukken versierd zijn met gesneden heiligenfiguren, thans opgesteld als magistraatsbank ter afscheiding van het koor. Laatgotische, zandstenen doopvont, gedateerd 1554, met acht reliëfs, voorstellende taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament. Eikenhouten preekstoel, blijkens jaartal uit 1679, met op de hoeken van de kuip getorste zuiltjes en op het klankbord een torenvormige opbouw. Rond de preekstoel een eikenhouten doophek met ouderlingenbanken tegen de zijkanten, het geheel daterend uit de vroege zeventiende eeuw. Eenvoudige, eikenhouten herenbank met overhuiving, blijkens jaartal uit 1579. Drie eenvoudige herenbanken en een aantal eikenhouten banken, zeventiende eeuw. Een groot aantal grafzerken uit de vijftiende, zestiende, zeventiende en achttiende eeuw. Tekstbord in gesneden omlijsting, einde van de zestiende eeuw. Tekstbord, 1615. Fragment van een houten rouwbord met snijwerk, 1789, in de H. Grafkapel. Tegen de oostmuur van de toren een orgelkas met Lodewijk XVI-vormen. Hierin een instrument met Hoofdwerk, Rugwerk en vrij Pedaal, in 1786 gemaakt door A. Wolfferts. Gewijzigd door A.F.G. Heyneman in 1796. Gerestaureerd door S.F. Blank in 1986. In de kerk opgestelde klok van Jasper Moer, 1533, diameter 118 cm. die in 1958 uit de Gasthuistoren naar hier is overgebracht.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Great or ST. MARTIN'S CHURCH. Large, three-aisled BASILICA in Lower Rhine late Gothic style with deep, single-aisled choir. Externally almost entirely clad with tufa stone with the exception of the choir. The choir dates from the fourteenth century; the nave was begun around 1450. Late Gothic portal with net vault against the northern aisle; on the south side against the western aisle bay the Van Rossum choir chapel furnished with net vaults and a storey; against the fifth bay a small portal covered with star vault and against the seventh bay the polygonally closed chapel of the Holy Sepulchre. The three aisles of the nave are covered by net vaults; the lower section of the tower (separate monument number 40183) possesses a star vault and the choir bears cross rib vaults. Against the chamfered west facades of the aisles to the north of the tower the former baptismal chapel and to the south of the tower the former charnel house. On either side of the division between choir and nave and against the east wall of the southern aisle stair towers.
The inventory includes: one of the choir stalls, first half of the fifteenth century, the side pieces of which are decorated with carved saint figures, now set up as a magistrates' bench for the enclosure of the choir. Late Gothic, sandstone font, dated 1554, with eight reliefs, depicting scenes from the Old and New Testament. Oak pulpit, according to a date from 1679, with small columns supporting the corners of the sound box and a tower-shaped structure on the sounding board. Around the pulpit an oak baptismal railing with elder benches against the sides, the whole dating from the early seventeenth century. Simple, oak gentry bench with a canopy, according to a date from 1579. Three simple gentry benches and a number of oak benches, seventeenth century. A large number of grave slabs from the fifteenth, sixteenth, seventeenth and eighteenth centuries. Text board in carved surround, end of the sixteenth century. Text board, 1615. Fragment of a wooden mourning board with carved decoration, 1789, in the H. Sepulchre chapel. Against the east wall of the tower an organ case in Louis XVI forms. Therein an instrument with Great Manual, Positive and free Pedal, made in 1786 by A. Wolfferts. Modified by A.F.G. Heyneman in 1796. Restored by S.F. Blank in 1986. A bell by Jasper Moer, 1533, diameter 118 cm, set up in the church, which in 1958 was transferred here from the Almshouse tower.
Nearby in the register
- Kerktoren, Kerkplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkplein 13Woonhuisunder 1 mi
- Opslag, Kerkplein bij 13Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkplein 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.