Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Hengstdijkse Kerkstraat 4
Hengstdijk, Zeeland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1892
- Address
- Hengstdijkse Kerkstraat 4, 4585 AB Hengstdijk (Hulst 29)
- Place
- Hengstdijk
- Municipality
- Hulst
- Province
- Zeeland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.34429, 3.99643
- Monument number
- 22219
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
De kerk is een goed voorbeeld van P.J. van Genks stijl. Eenbeukige neogotische kruiskerk met driezijdig gesloten koor en westtoren met vierzijdige naaldspits. Houten kruisribgewelven, opgaande van kolonnetten met knopkapitelen tegen wandpilasters. Op de vroege gotiek geinspireerde driedelige vensters met gebrandschilderd glas. Gebouwd in 1892 door P.J. van Genk.
Geactualiseerde omschrijving
INLEIDING
Eenbeukige neo-gotische KRUISKERK met westtoren, in 1892 gebouwd naar ontwerp van P.J. van Genk uit Leur, ter vervanging van een 12e eeuws kerkgebouw. De kerk werd gebouwd onder het pastoraat van Pastoor A.J. van Genk, die op 13 juni 1892 de eerste steen legde. De R.K. kerk van de H. Catharina is midden op het gedeeltelijk ommuurde kerkhof gelegen.
OMSCHRIJVING
De kerk heeft een kruisvormige plattegrond met een vierkante ca. 49 meter hoge fronttoren, vijfzijdig gesloten koor, rechthoekige sacristieruimten aan weerszijden van het koor, een kapel aan de noordzijde van de toren en een achthoekige traptoren aan de zuidzijde van de toren. De kerk heeft twee bouwlagen en een kapverdieping en de toren is vier geledingen en een spits hoog. De kerk is voorzien van zadeldaken gedekt met leien in maasdekking. Opgetrokken in rode baksteen in kruisverband en voorzien van natuurstenen lijsten, dorpels, hoekblokken, afdekstenen en consoles. Toepassing van verdiepte muurvelden. Opengewerkte houten vieringtoren met spits bekroond door een hengst met jaartal 1665. De vensters zijn voorzien van gebrandschilderde ramen. De ramen in de Catharinakapel (noordelijk van de ingang), het raam boven de ingang en de rozetten in het schip zijn de oorspronkelijke gebrandschilderde ramen uit 1892. De gebrandschilderde ramen boven het hoofdaltaar en op het zangkoor dateren uit 1921 en de overige ramen dateren uit 1936. De voorgevel aan de westzijde wordt gedomineerd door de fronttoren met vier geledingen; op de hoeken van de toren tot en met de derde geleding steunberen met versnijdingen en natuurstenen afdekkingen. In de portiek met natuurstenen, spits tongewelf bevindt zich de ingangspartij, aan weerszijden geflankeerd door een natuurstenen zuiltje met bladkapiteel. In de portiek twee gedenkstenen. Dubbele houten deur met rijk beslag en spitsboogvormig bovenlicht met vier verticale houten roeden. Eerste verdieping van de toren met twee spitsboogvensters op natuurstenen cordonlijst, onderdorpels, en afgesloten door natuurstenen spitsbogen. Tweede verdieping gescheiden van eerste door een band van metselwerk en natuursteen. Deze geleding bestaat uit een reeks van vijf smalle, hoge raamnissen; daarboven natuurstenen cordonlijst en drie smalle, hoge vensters onder rondboogje. Deze verdieping wordt van de volgende gescheiden door een band van metselwerk en natuursteen. De bovenste geleding is voorzien van twee spitsbogen op natuurstenen cordonlijst, afgesloten door natuurstenen spitsbogen; in de bogen galmgaten. Gevel afgesloten door eenzelfde band van metselwerk en natuursteen als voren. De toren wordt bekroond door een vierzijdige naaldspits met kruis en windhaan en is gedekt met leien in maasdekking. Vlak boven de insnoering bevindt zich aan iedere zijde een uurwerk onder een puntdakje. De spits is halverwege opengewerkt. Tegen de noordgevel van de toren bevindt zich de één bouwlaag hoge Catharinakapel met zadeldak met drievlaks afsluiting, gedekt met leien in maasdekking. Traveeën gescheiden door steunberen en iedere travee met een spitsboogvenster. Tegen de zuidgevel van de toren bevindt zich de traptoren, voorzien van hoge, smalle raampjes en een achthoekige spits. De noordelijke en zuidelijke gevels van de kerk zijn vrijwel identiek opgebouwd. Het schip is drie en een halve traveeën breed. De traveeën worden van elkaar gescheiden door eenmaal versneden steunberen met hardstenen afdekking. Het onderste deel van de gevel (de begane grond) is een blinde gevel. De hele traveeën zijn voorzien van tweelichtvensters met een rond venster daarboven, samengevat onder een spitsboog. De kopgevels van de transepten zijn op de begane grond voorzien van een één bouwlaag hoge uitbouw met lessenaarsdakje gedekt met leien ter plaatse van de biechtstoelen. Daarboven vijf gekoppelde spitsboogramen met twee kleine en een groot roosvenster, samengevat onder een spitsboog. De topgevel is voorzien van speklagen en natuurstenen afdekplaten. Achter het transept, d.i. tevens naast het koor, bevindt zich een sacristie, één bouwlaag hoog met schilddak gedekt met leien en een topgevel. Deze topgevel (zuid) is een blinde gevel met middenliseen en verdiepte muurvelden en de oostgevel bevat een houten venster. Het vijfzijdig gesloten koor -gescheiden door steunberen in dezelfde uitvoering als aan zijgevels- heeft in iedere zijde een spitsboogvenster. In de zijgevels van het koor twee spitsboogvensters gescheiden door dezelfde soort steunberen. Aan de noordzijde van het koor bevindt zich eveneens een sacristie, iets groter dan die aan de zuidzijde, onder meer met twee houten draairamen en een rondgemetselde schoorsteen. In het grotendeels originele interieur onder meer houten kruisribgewelven, opgaande van colonnetten met beschilderde knopkapitelen tegen beschilderde wandpilasters. De muren zijn tot aan de vensters gepleisterd en in 1911 voorzien van sjabloonbeschilderingen. Het houten kruisribgewelf is eveneens van sjabloonbeschilderingen voorzien. Voorts onder meer orgeltribune met driepasbogen in de balustrade. Het natuurstenen neo-gotische hoofdaltaar, de houten neo-gotische preekstoel en het doopvont in marmer en messing zijn ontworpen door de Antwerpse kunstenaar Jos van Genk-Seelen. In ieder transept een houten neo-gotische biechtstoel. Beide sacristieruimten zijn voorzien van een gewelfd, houten plafond.
WAARDERING
KRUISKERK met westtoren, van architectuurhistorische waarde vanwege zowel exterieur als interieur, van ensemblewaarde als markering in het landschap en van belang vanwege gaafheid van ex- en interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
The church is a fine example of P.J. van Genk's style. Single-aisle neo-Gothic cruciform church with three-sided closed choir and west tower with four-sided needle spire. Wooden cross-rib vaults, rising from small columns with knob capitals against painted wall pilasters. Windows in three parts inspired by early Gothic with stained glass. Built in 1892 by P.J. van Genk.
Updated description
INTRODUCTION
Single-aisle neo-Gothic CRUCIFORM CHURCH with west tower, built in 1892 to a design by P.J. van Genk from Leur, replacing a 12th-century church building. The church was built under the pastorate of Pastor A.J. van Genk, who laid the foundation stone on 13 June 1892. The R.C. church of St. Catharina is situated in the middle of the partially walled churchyard.
DESCRIPTION
The church has a cruciform floor plan with a square front tower approximately 49 metres high, five-sided closed choir, rectangular sacristy spaces on either side of the choir, a chapel on the north side of the tower and an octagonal stair tower on the south side of the tower. The church has two storeys and a roof storey and the tower is four stages and a spire high. The church is provided with gabled roofs covered with slates in Maas bond. Built of red brickwork in bond and provided with natural stone string courses, sills, corner blocks, coping stones and corbels. Use of recessed wall panels. Open worked wooden crossing tower crowned with a spire topped by a weathervane with the date 1665. The windows are provided with stained glass. The windows in the Catharina chapel (north of the entrance), the window above the entrance and the roses in the nave are the original stained glass from 1892. The stained glass windows above the high altar and in the choir loft date from 1921 and the remaining windows date from 1936. The front gable on the west side is dominated by the front tower with four stages; on the corners of the tower up to and including the third stage buttresses with chamfered corners and natural stone cappings. In the porch with natural stone, pointed barrel vault is the entrance section, flanked on either side by a natural stone small column with leaf capital. In the porch two memorial stones. Double wooden door with rich ironwork and pointed arch-shaped fanlight with four vertical wooden glazing bars. First floor of the tower with two pointed arch windows on natural stone string course, sills, and closed by natural stone pointed arches. Second floor separated from the first by a band of masonry and natural stone. This stage consists of a row of five narrow, tall window recesses; above it a natural stone string course and three narrow, tall windows under a small round arch. This floor is separated from the next by a band of masonry and natural stone. The upper stage is provided with two pointed arches on natural stone string course, closed by natural stone pointed arches; sound holes in the arches. Gable closed by the same band of masonry and natural stone as before. The tower is crowned by a four-sided needle spire with cross and weathervane and is covered with slates in Maas bond. Just above the taper on each side is a clock beneath a pointed roof. The spire is open-worked halfway up. Against the north gable of the tower is the single-storey high Catharina chapel with gabled roof with three-way closure, covered with slates in Maas bond. Bays separated by buttresses and each bay with a pointed arch window. Against the south gable of the tower is the stair tower, provided with tall, narrow windows and an octagonal spire. The north and south gables of the church are built virtually identically. The nave is three and a half bays wide. The bays are separated from each other by once-chamfered buttresses with hard stone capping. The lower part of the gable (the ground floor) is a blank gable. All bays are provided with two-light windows with a round window above, brought together under a pointed arch. The gable ends of the transepts are on the ground floor provided with a single-storey high outbuilding with a lean-to roof covered with slates in the location of the confessionals. Above it five coupled pointed arch windows with two small and one large rose window, brought together under a pointed arch. The gable is provided with layering and natural stone coping plates. Behind the transept, i.e. also beside the choir, is a sacristy, single storey high with hipped roof covered with slates and a gable. This gable (south) is a blind gable with central listel and recessed wall panels and the east gable contains a wooden window. The five-sided closed choir - separated by buttresses in the same execution as on the side gables - has on each side a pointed arch window. In the side gables of the choir two pointed arch windows separated by the same type of buttresses. On the north side of the choir is also a sacristy, somewhat larger than that on the south side, including two wooden casement windows and a round-built chimney. In the largely original interior are, amongst other things, wooden cross-rib vaults, rising from small columns with painted knob capitals against painted wall pilasters. The walls are plastered up to the windows and in 1911 provided with stencilled decoration. The wooden cross-rib vault is also provided with stencilled decoration. Furthermore, amongst other things, organ gallery with three-lobe arches in the balustrade. The natural stone neo-Gothic high altar, the wooden neo-Gothic pulpit and the font in marble and brass were designed by the Antwerp artist Jos van Genk-Seelen. In each transept a wooden neo-Gothic confessional. Both sacristy spaces are provided with a vaulted, wooden ceiling.
VALUATION
CRUCIFORM CHURCH with west tower, of architectural historical value because of both exterior and interior, of ensemble value as a landmark in the landscape and of importance because of the integrity of the exterior and interior.
Nearby in the register
- Kasteel, buitenplaats, Meerdijk 5Kasteel, buitenplaats2 mi
- Kerk, Rapenburg 49Kerk en kerkonderdeel2 mi
- Molen, Groenendijk 2Industrie- en poldermolen2 mi
- Maalderij, Frederik Hendrikstraat 75 AIndustrie2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.