Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij, Rijndijk 253
Hazerswoude-Rijndijk, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Rijndijk 253, 2394 CE Hazerswoude-Rijndijk (Alphen aan den Rijn 28)
- Place
- Hazerswoude-Rijndijk
- Municipality
- Alphen aan den Rijn
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12895, 4.61267
- Monument number
- 21058
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Boerderijcomplex "Hoeve Rijnland" bestaande uit: een boerderij, een zomerhuis annex melkhuis met boenhok, een karnhuis annex wagenschuur en stal en een inrijhek. De voorgevel van de boerderij staat parallel aan de Rijndijk, een voortuin vormt de scheiding hiermee. Aan de rechterzijde van het door sloten begrensde perceel ligt het toegangspad.
De boerderij (rond 1800 en gedeeltelijk 17de-eeuws met oudere kern) is in baksteen opgetrokken op een L-vormige plattegrond en overdekt met een rietgedekt wolfdak. Zie voor een nadere omschrijving van dit complexonderdeel de tekst onder I.
Het links van de boerderij gelegen zomerhuis annex melkhuis met boenhok (XIXa) is in baksteen opgetrokken op rechthoekige plattegrond en overdekt met een dakpannen gedekt zadeldak. Een tussenlid verbindt het met de boerderij. Het aangrenzende houten boenhok sluit met zijn lessenaarsdak - gedekt met dakpannen - aan op het linker dakschild van het zomerhuis annex melkhuis. Zie voor een nadere omschrijving van dit complexonderdeel de tekst onder II.
Het rechts van de boerderij gelegen karnhuis annex wagenschuur en stal (XIXd) is opgetrokken in baksteen op rechthoekige maar driezijdig gesloten plattegrond en wordt overdekt met een dakpannen gedekt schilddak. Zie voor nadere omschrijving van dit complexonderdeel de tekst onder III.
Het ijzeren inrijhek, nabij de Rijndijk, sluit het toegangspad af. Zie voor een nadere omschrijving van dit complexonderdeel de tekst onder IV.
De boerderij heeft mede door haar situering aan de Rijndijk, de aanwezigheid van overige karakteristieke bedrijfsgebouwen waaronder een hooiberg achter de boerderij en een stal achter het zomerhuis annex melkhuis en een op het perceel gelegen boomgaard haar karakter weten te behouden. Deze objecten zijn echter niet beschermd.
Omschrijving
I Boerderij
De boederij - behorende tot de hallehuisgroep en van het voergangtype - bestaat uit een woon- en een bedrijfsgedeelte gescheiden door een brandmuur. De bouwnaad links van het liseen in de voorgevel vormt de scheiding tussen het overwegend 17de-eeuwse deel en de rest van de boerderij van rond 1800. De voorgevel bezit negenruitsvensters (binnenluiken), zesruitsvensters en een tweelichtvenster boven het deurkozijn met paneeldeur. In het bovenlicht hiervan een gietijzeren levensboom. Boven de keldervensters zijn nog restanten van de geschilderde afweertekens zichtbaar. In de zijgevels zijn vensters met zesruits schuiframen (woongedeelte) en tweelichten met een binnen- en een buitenluik (bedrijfsgedeelte) opgenomen.
In het woongedeelte bevinden zich een opkamer waaronder twee naast elkaar gelegen kelders gescheiden door een muur en elk overwelfd met twee ribloze kruisgelven. De hoekkelder staat in verbinding met een gemetselde put, die is opgenomen in de voortuin. Het betreft hier waarschijnlijk een "overlaat" voor kelderwater. De kelder, waarop de keldertrap aansluit, vormt het oudste deel van de boerderij (vermoedelijk XIV) en bezit twee kaarnissen. De andere kelder, de opkamer en de zolder vormen het 17de- eeuwse deel van de boerderij. Boven de opkamer een enkelvoudige balklaag. De kapconstructie van dit deel bestaat uit twee schaargebinten (één met krommers) met nokstijl waarover de gordingen en is samengesteld uit secundair verwerkt eike- en grenehout. De alternerende verdiepingbalklaag van het andere deel van het woongedeelte is zeer waarschijnlijk samengesteld uit secundair verwerkt hout. De grenehouten kapconstructie ervan bestaat uit drie van gehakte telmerken voorziene kapgebinten (met één rechte gebintstijl) waarover gordingen.
De houtconstructie van het bedrijfsgedeelte bestaat uit (vier) tweezijdig overstekende geschoorde dekbalkgebinten waarop schaargebinten met dubbele trekbalken. Een vijfde dekbalkgebint staat op de middelste scheidingsmuur. De onderdelen van de grenen houtconstructie zijn voorzien van gehakte telmerken. Een schuin geplaatste balk nabij de spoelbak markeert de voormalige positie van de karnton, die aangedreven werd door de karnmolen in het karnhuis.
In de boerderij bevinden zich enkele karakteristieke interieurelementen zoals enkele binnendeuren, waaronder de 17de-eeuwse van de opkamer, een bedstede, rookkast, koelbak met pomp en dergelijke.
De boerderij is van belang als hoofdonderdeel van het boerderijcomplex en van algemeen belang als representant van het voergangtype, vanwege de bouwhistorische waarden en de relatieve architectonische gaafheid.
II Zomerhuis annex melkhuis met boenhok. De voorgevel (tuitgevel) van het zomerhuis annex melkhuis is uitgevoerd met vlechtingen. In de top van deze gevel is een venster met luik en op de beganegrond een negenruitsvenster opgenomen en in de linker zijgevel een zesruits- en een negenruitsvenster. Aan de achterzijde sluit het aan op de voorgevel van de erachter gelegen stal. De enkelvoudige balklaag is ter plaatse van het vertrek geprofileerd en ter plaatse van het melkhuis niet. De kapconstructie bestaat uit twee verschillende A-spanten waarover gordingen.
De gevels van het boenhok bestaan uit een gemetselde voeting waarop een houten ojief-vormige wand. Het lessenaarsdak sluit aan op het dakschild van het zomerhuis annex melkuis.
Het zomerhuis annex melkhuis met boenhok is van belang als onderdeel van het boerderijcomplex en van algemeen belang als uitdrukking van de ontwikkeling van het boerenbedrijf, de zeldzaamheid van het boenhok en de relatieve architectonische gaafheid.
III Karnhuis annex wagenschuur en stal
Het metselwerk van de driezijdige gesloten voorgevel van het karnhuis annex wagenschuur en stal is uitgevoerd met drie speklagen van gele baksteen. In het midden van deze gevel is een blindvenster opgenomen. De goten worden gedragen door consoles van uitgetande bakstenen. De stalramen in de gevels zijn van gietijzer.
Aan de voorgevel grenst het karnhuis en aan de achtergevel (tuitgegevel) de stal. De wagenschuur bevindt zich er tussenin en is door een muur gescheiden van de stal en door een houten wand - met zeer brede rabatdelen - van het karnhuis. In de zware balk opgelegd op de penanten van het karnhuis geeft een gat de positie van de as van de voormalige rosmolen aan. De zolderbalklaag is samengesteld uit balken met verschillende afmetingen. De kapconstructie bestaat uit A-spanten met gordingen. In de stal bevinden zich twee hardstenen drinkbakken en een ijzeren ruif.
Het karnhuis annex wagenschuur en stal is van belang als onderdeel van het boerderijcomplex en van algemeen belang als uitdrukking van de ontwikkeling van het boerenbedrijf, de zeldzaamheid van een dergelijk gebouw uit die periode en de relatieve architectonische gaafheid.
IV Inrijhek
Het ijzeren inrijhek bestaat uit twee samengestelde hekstijlen voorzien van spijlen en een voluutvormige vleugel - en het dubbele hekwerk eveneens voorzien van spijlen. De hekstijlen zijn bekroond met twee gestileerde pijnappels weerszijden en de spijlen van de hekstijlen en het hekwerk met hekpunten. In de hekstijlen is de naam: "RIJN LAND" opgenomen.
Het inrijhek is van belang als onderdeel van het boerderijcomplex en van algemeen belang vanwege de relatieve architectonische gaafheid.
Waardering
Het boerderijcomplex "Hoeve Rijnland" is vooral van belang vanwege de cultuur- en bouwhistorische waarden alsmede de zeldzaamheid van het karnhuis annex wagenschuur en stal en die van het boenhok. Daarnaast is het relatief goed bewaarde karakter en de relatieve architectonische gaafheid van het complex van belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Farm complex "Hoeve Rijnland" consisting of: a farmhouse, a summer house combined with milking house and scrubbing shed, a churn house combined with cart shed and stable and an entrance gate. The front facade of the farmhouse stands parallel to the Rijndijk, a front garden forming the separation with it. On the right side of the plot bounded by ditches lies the access path.
The farmhouse (circa 1800 and partially 17th century with older core) is built in brick on an L-shaped ground plan and roofed with a reed-covered half-hipped roof. See for a fuller description of this complex component the text under I.
The summer house combined with milking house and scrubbing shed situated to the left of the farmhouse (first half of the 19th century) is built in brick on a rectangular ground plan and roofed with a tile-covered gabled roof. A connecting element links it with the farmhouse. The adjoining wooden scrubbing shed closes with its lean-to roof - covered with tiles - onto the left roof slope of the summer house combined with milking house. See for a fuller description of this complex component the text under II.
The churn house combined with cart shed and stable situated to the right of the farmhouse (19th century) is built in brick on a rectangular but three-sided closed ground plan and is roofed with a tile-covered hipped roof. See for a fuller description of this complex component the text under III.
The iron entrance gate, near the Rijndijk, closes off the access path. See for a fuller description of this complex component the text under IV.
The farmhouse has, partly through its situation on the Rijndijk, the presence of other characteristic farm buildings including a hay barn behind the farmhouse and a stable behind the summer house combined with milking house and an orchard situated on the plot, been able to maintain its character. These objects are however not protected.
Description
I Farmhouse
The farmhouse - belonging to the hallhouse group and of the through-passage type - consists of a residential and a business section separated by a firewall. The building seam to the left of the lisene in the front facade forms the separation between the predominantly 17th-century part and the remainder of the farmhouse from circa 1800. The front facade has nine-pane windows (interior shutters), six-pane windows and a two-light window above the door frame with panel door. In the fanlight thereof a cast-iron tree of life. Above the cellar windows remnants of painted protective signs are still visible. In the side facades windows with six-pane sash windows (residential section) and two-lights with an interior and exterior shutter (business section) are incorporated.
In the residential section there is a chamber room beneath which lie two adjacent cellars separated by a wall and each vaulted with two ribless cross vaults. The corner cellar is in connection with a brick well, which is incorporated in the front garden. This concerns here probably an "overflow" for cellar water. The cellar, to which the cellar stair connects, forms the oldest part of the farmhouse (presumably 14th century) and possesses two corbels. The other cellar, the chamber room and the loft form the 17th-century part of the farmhouse. Above the chamber room a simple beam layer. The roof truss structure of this part consists of two collar tie trusses (one with braces) with ridge post over which the purlins and is assembled from secondarily worked oak and fir wood. The alternating storey beam layer of the other part of the residential section is very likely assembled from secondarily worked wood. The fir roof truss structure thereof consists of three roof trusses with incised carpenters' marks (with one straight collar tie) over purlins.
The timber structure of the business section consists of (four) two-sided overhanging braced deck beam trusses on which collar tie trusses with double tie beams. A fifth deck beam truss stands on the middle partition wall. The components of the pine timber structure are provided with incised carpenters' marks. A slanted beam near the rinsing tub marks the former position of the churn tub, which was driven by the churn mill in the churn house.
In the farmhouse are some characteristic interior elements such as several interior doors, including the 17th-century one of the chamber room, a bed cupboard, smoke chamber, cooling tank with pump and the like.
The farmhouse is important as the principal component of the farm complex and of general importance as representative of the through-passage type, on account of the building-historical values and the relative architectural integrity.
II Summer house combined with milking house and scrubbing shed. The front facade (spout gable) of the summer house combined with milking house is executed with weaving. In the top of this gable is a window with shutter and on the ground floor a nine-pane window incorporated and in the left side facade a six-pane and a nine-pane window. On the rear side it adjoins the front facade of the stable situated behind it. The simple beam layer is profiled at the location of the room and not at the location of the milking house. The roof truss structure consists of two different A-frames over purlins.
The facades of the scrubbing shed consist of a brick footing on which a wooden ogee-shaped wall. The lean-to roof adjoins the roof slope of the summer house combined with milking house.
The summer house combined with milking house and scrubbing shed is important as a component of the farm complex and of general importance as an expression of the development of the farm business, the rarity of the scrubbing shed and the relative architectural integrity.
III Churn house combined with cart shed and stable
The brickwork of the three-sided closed front facade of the churn house combined with cart shed and stable is executed with three courses of yellow brick. In the middle of this facade a blind window is incorporated. The gutters are supported by corbels of indented brick. The stable windows in the facades are of cast iron.
Adjacent to the front facade is the churn house and at the rear facade (spout gable) the stable. The cart shed is situated between them and is separated from the stable by a wall and from the churn house by a wooden partition - with very wide rabbit joints. In the heavy beam laid on the posts of the churn house a hole indicates the position of the shaft of the former horse mill. The loft beam layer is assembled from beams of different dimensions. The roof truss structure consists of A-frames with purlins. In the stable are two hard stone drinking troughs and an iron manger.
The churn house combined with cart shed and stable is important as a component of the farm complex and of general importance as an expression of the development of the farm business, the rarity of such a building from that period and the relative architectural integrity.
IV Entrance gate
The iron entrance gate consists of two composite gate posts provided with spars and a volute-shaped wing - and the double gate work likewise provided with spars. The gate posts are crowned with two stylized pine cones on either side and the spars of the gate posts and the gate work with gate points. In the gate posts is incorporated the name: "RIJN LAND".
The entrance gate is important as a component of the farm complex and of general importance on account of the relative architectural integrity.
Valuation
The farm complex "Hoeve Rijnland" is particularly important on account of the cultural and building-historical values as well as the rarity of the churn house combined with cart shed and stable and that of the scrubbing shed. Furthermore the relatively well-preserved character and the relative architectural integrity of the complex is important.
Nearby in the register
- Boerderij, Rijndijk 259Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Rijndijk 265Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Rijndijk 203Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Rijndijk 199Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.