Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Elfhuizen 3
Geertruidenberg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Elfhuizen 3, 4931 AX Geertruidenberg
- Place
- Geertruidenberg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.70053, 4.86273
- Monument number
- 15950
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1570 map "(18) Zelandicarum Insvlarum." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Ned. Herv. Kerk. Oorspronkelijk aan St.Gertrudis gewijd, in 1310 tot kapittelkerk verheven, waarna een (12e eeuws?) tufstenen basiliekje vervangen werd door een gebouw dat, na geleidelijke groei in de 14e, 15e en 16e eeuw, thans bestaat uit een aan de noordzijde ingebouwde toren (eigendom van de Gemeente Geertruidenberg), een driebeukig hallenschip, dwarsarmen met veelhoekige sluiting en een hoger, eveneens veelhoekig gesloten koor met onvoltooide krocht. Een deel van de toren, een midden- en een zuidbeuk van het schip en het koor met de krocht, alles nog zonder gewelven, waren ver gereed toen in 1420, bij de inval van de Dordtenaren, de kerk door brand beschadigd werd. Daarna werd de krocht dichtgegooid, de zuidarm van het transept werd in 1439 voltooid, de toren in 1447. De noordarm en de noordbeuk kwamen onderscheidenlijk tegen 1500 en omstreeks 1539 tot stand. Bij het beleg van 1593 werd vooral de toren zwaar beschadigd, waarna definitief herstel eerst in 1768 volgde, naar ontwerp van Philips Willem Schonck; omstreeks dezelfde tijd zijn de gebeeldhouwde hardstenen hekpalen (door Guilliam Carrier?) voor de westingang en aan de noordzijde, bij de Vishal, geplaatst en is de kerkhofmuur herbouwd. Restauraties van de kerk in 1876-1886 en in 1955 vv. Inwendig: houten tongewelven over de gehele kerk, op ronde kolommen. Behalve vele grafzerken een epitaaf met marmeren borstbeeld voor de stadscommandant Stephanus Coopius, omstreeks 1640; een tweede, eenvoudiger, voor zijn opvolger Dominicus Cassipinus (gestorven 1651); koperen doopvont in Lodewijk XVI stijl uit 1741; tekstborden met geschilderd rolwerk uit 1582, 1583, 1596; bord met pilasteromlijsting en geschilderd gezicht op de stad uit 1616; een negental wapenborden uit de XVIIIe eeuw. Voorts witmarmeren grafmonumenten voor schout-bij-nacht J.A. Zoutman, uit 1845, en voor J. Lagerwey (gestorven 1844). Klokkenstoel met gelui bestaande uit een klok van C. en D.J. Ouderogge, 1647, diam. 75 cm, en een klok van J. van Venloe, 1447, diam. 120 cm. Eenklaviers orgel, in 1861 gemaakt door J.J. Vollebregt en Zoon. Gerestaureerd in 1983.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Dutch Reformed Church. Originally dedicated to St. Gertrudis, elevated to a collegiate church in 1310, after which a (12th century?) tufa stone basilica was replaced by a building which, after gradual expansion in the 14th, 15th and 16th centuries, now consists of a tower built into the north side (owned by the Municipality of Geertruidenberg), a three-aisle hall church, transverse arms with polygonal closure and a higher, likewise polygonal closed choir with an incomplete crypt. Part of the tower, a middle and a south aisle of the nave and the choir with the crypt, all still without vaults, were far advanced when in 1420, during the invasion by the Dordtenaren, the church was damaged by fire. After that the crypt was filled in, the south arm of the transept was completed in 1439, the tower in 1447. The north arm and the north aisle came into being respectively around 1500 and around 1539. During the siege of 1593 the tower was especially heavily damaged, after which permanent repairs followed only in 1768, according to a design by Philips Willem Schonck; around the same time the carved sandstone fence posts (by Guilliam Carrier?) for the west entrance and on the north side, at the Vishal, were placed and the churchyard wall was rebuilt. Restorations of the church in 1876-1886 and in 1955 onwards. Internally: wooden barrel vaults over the entire church, on round columns. Apart from many grave slabs an epitaph with marble bust for the city commandant Stephanus Coopius, around 1640; a second, simpler one, for his successor Dominicus Cassipinus (died 1651); copper baptismal font in Louis XVI style from 1741; text boards with painted scroll work from 1582, 1583, 1596; board with pilaster frame and painted view of the city from 1616; nine coat of arms boards from the 18th century. Furthermore white marble sepulchral monuments for admiral J.A. Zoutman, from 1845, and for J. Lagerwey (died 1844). Bell frame with chiming bells consisting of a bell by C. and D.J. Ouderogge, 1647, diam. 75 cm, and a bell by J. van Venloe, 1447, diam. 120 cm. Single-manual organ, made in 1861 by J.J. Vollebregt and Son. Restored in 1983.
Nearby in the register
- Woonhuis, Havendijkstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Handel en kantoor, Havendijkstraat bij 1Handel en kantoorunder 1 mi
- Erfscheiding, BY kerkstraat 1Erfscheidingunder 1 mi
- Hof van HollandWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.