Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sociale zorg, liefdadigheid, Weeshuiswal 9
Buren, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sociale zorg, liefdadigheid
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Weeshuiswal 9, 4116 BR Buren
- Place
- Buren
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91235, 5.33639
- Monument number
- 11388
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Weeshuis. Langgerekt, rechthoekig gebouw met een verdieping en een hoog schilddak, bekroond door houten, zeshoekig torentje van twee verdiepingen. Het weeshuis werd gesticht in 1612 door Maria, gravin van Hohenlohe-Langenburg, dochter van Prins Willem I en Anna van Egmond van Buren en voltooid omstreeks 1618. Het interieur geheel gewijzigd in 1856 en 1916. Het in renaissancevormen opgetrokken bouwwerk bezit vensters met natuurstenen kruiskozijnen en onderluikjes, in de begane grond bekroond door eenvoudige, segmentvormige natuurstenen boogvelden. Sierankers. Kroonlijst op gesneden, houten consoles. De ingang wordt geflankeerd door Ionische zuiltjes en bekroond door een plaat met opschrift en driehoekig fronton. Langs de Weeshuiswal een lage zijvleugel met twee trapgevels, in 1926 in dezelfde stijl verlengd. In de ommuring van de voortuin een rijk behandelde renaissancepoort met gebosseerde pilasters, een gebosseerde boogomlijsting met maskerkop in de sluitsteen en gebeeldhouwd fronton, geflankeerd en bekroond door allegorische beelden van Fides, Spes en Caritas. Inwendig in de benedenhal en de benedenvertrekken moerbalken op sleutelstukken, waarop het geschilderde stadswapen. In het torentje een luidklok uit 1717, gegoten te Amsterdam.
Ommuring van de tuin van het weeshuis:
Het terrein van het Weeshuis wordt aan de rechterzijde begrensd door de Weeshuiswal en aan de linkerzijde door de Nachtegaalstraat. De ommuring is in verschillende gedeelten te onderscheiden. Het voor de voorgevel gelegen deel van de tuin is aan de rechterzijde afgezet met een laat-17e/vroeg-18e eeuwse muur. De muur is versterkt door een vijftal gepleisterde pilasters, die aan de straatzijde zijn voorzien van een casement. De tussen de pilasters gelegen vlakken zijn aan de straatzijde gepleisterd en hebben een casement, dat is ingevuld met metselwerk. De pilasters hebben een basement en een zware bekroning, voorzien van omlopende geprofileerde lijsten en een diamantkop. Aan de achterzijde van het gebouw bevindt zich langs de Weeshuiswal een muur, die aansluit op de genoemde uitbreiding van 1926 en waarschijnlijk uit dezelfde tijd dateert. De met lisenen versterkte muur wordt afgedekt door een ezelsrug. Het achterste gedeelte van de tuin aan de rechterzijde (langs de Weeshuiswal) en de gehele linkerzijde (langs de Nachtegaalstraat) zijn afgezet met een muur, die in de 17e of 18e eeuw is opgemetseld uit secundair verwerkt bakstenen, deels van groot formaat. De gedeeltelijk bepleisterde muur wordt versterkt door steunberen en lisenen en wordt bekroond door een ezelsrug.
Waardering
De ommuring van de tuin is - in samenhang met het weeshuis - van cultuurhistorisch belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Orphanage. An elongated, rectangular building with one storey and a high hipped roof, crowned by a wooden, hexagonal turret of two storeys. The orphanage was founded in 1612 by Maria, Countess of Hohenlohe-Langenburg, daughter of Prince Willem I and Anna van Egmond van Buren and completed circa 1618. The interior was completely altered in 1856 and 1916. The building, executed in Renaissance forms, possesses windows with ashlar cross windows and lower shutters, on the ground floor crowned by simple, segmental ashlar arch fields. Ornamental wall anchors. Cornice on carved wooden consoles. The entrance is flanked by Ionic columns and crowned by a plate with inscription and triangular pediment. Along the Weeshuiswal a low side wing with two stepped gables, extended in 1926 in the same style. In the enclosure of the front garden a richly treated Renaissance gate with rusticated pilasters, a rusticated arch moulding with mask head in the keystone and sculpted pediment, flanked and crowned by allegorical figures of Fides, Spes and Caritas. Internally in the ground-floor hall and ground-floor rooms collar beams on keyblocks, upon which the painted city coat of arms. In the turret a bell dated 1717, cast in Amsterdam.
Enclosure of the orphanage garden:
The orphanage grounds are bounded on the right side by the Weeshuiswal and on the left side by the Nachtegaalstraat. The enclosure can be distinguished in various sections. The part of the garden in front of the facade is bordered on the right side by a late 17th/early 18th century wall. The wall is reinforced by five plastered pilasters, which are provided with a casement on the street side. The panels between the pilasters are plastered on the street side and have a casement, which is filled with brickwork. The pilasters have a basement and a heavy crowning, provided with continuous moulded lists and a diamond head. At the rear of the building along the Weeshuiswal is a wall, which connects to the aforementioned 1926 extension and probably dates from the same period. The wall, reinforced with lesenes, is capped by a half-hipped roof. The rear part of the garden on the right side (along the Weeshuiswal) and the entire left side (along the Nachtegaalstraat) are bordered by a wall, which was built in the 17th or 18th century from secondarily worked brick, partly of large format. The partially plastered wall is reinforced by buttresses and lesenes and is crowned by a half-hipped roof.
Valuation
The garden enclosure is - in conjunction with the orphanage - of cultural-historical importance.
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Zoetendaal 3Werk-woonhuisunder 1 mi
- Omwalling, Wal Keelaffpoort/Tielse Poort BurenOmwallingunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Zoetendaal 1Werk-woonhuisunder 1 mi
- Omwalling, Wal Molenbastion/Keelaffpoort BurenOmwallingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.